i63 



geënt worden en planten opleverden bestand tegen de druitluis, bestand tegen het 

 klimaat, bestand tegen een gehalte van 23 tat 65% koolzure kalk in den bodem. Van 

 (lat oogenblik af aan staat het vast, dat alle wijngaarden van geheel Frankrijk met 

 zekerheid kunnen geregenereerd wonlen, zoodat een der rijkste broinien \an welvaart 

 voor dat land gered is. 



Ik heb deze twee voorbeelden gekozen omdat zij naar mijn oordeel op karak- 

 teristieke wijze de biologische wetenschap illustreeren. Hoe eenvoudig in schijn, hoe 

 uiterst gecompliceerd in werkelijkheid zijn de toegepaste middelen! Uit welke 

 theorieën van de structur en de eigenschappen van de levende stof zal zich ooit zoo- 

 danige oplossing van een biologisch vraagstuk vooraf laten voorspellen of berekenen? 

 Terecht heeft de fransche anatoom Bichat gezegt: »Le propre des phénomènes de 

 la vie est de se soustraire a tout calcul«. Een wetenschap, die op zulk een vreemde en 

 onzekere wijze tot hare de maatschappij belangrijkste resultaten komt, wordt als 

 het ware alleen door de ingewijden als wetenschap waargenommen en kon nmeielijk 

 in de eigenlijke beteekenis van het woord populair worden. 



Dit standpunt heeft de Biologie dan ook eerst in den allerlaatsten tijd bereikt 

 en ongetwijfeld heeft de Bacteriologie veel daartoe bijgedragen. 



Ontstaan als een verwaarloosd deel der plantkunde, en vóór het jaar 1880 nog 

 niet eens als zelfstandige wetenschap benoemd, is deze jongste tak der Biologie plot- 

 seling op den voorgrond getreden door hare uitgebreide diensten op medisch gebied 

 en voor het praktische leven. Daarnaast bezit zij nog een andere eigenschap, welke 

 naar het mij voorkomt vooraf onder Uwe aandacht verdient gebracht te worden. Ik 

 bedoel hare groote beteekenis voor het onderwijs in en voor de beoefening van de 

 biologische wetenschap in het algemeen. 



De Bacteriologie heeft hare wording te danken aan, haar eigenlijke kracht is ge- 

 legen in de strenge en juiste toepassing van physiologische methoden van onderzoek. 

 Ik moet mij veroorhjven hier enkele oogenblikken bij het geven van een definitie 

 stil te staan. Wat is physiologisch, waardoor onderscheidt biologisch zich van 

 physiologisch onderzoek? Dit zal door het volgende voorbeeld duidelijk worden. 



De werktuigkundige, die volledige kennis van een bepaald stoomwerktuig wenscht 

 Ie erlangen, moet daartoe drie onderzoekingswegen volgen: een weg van Historisch, 

 een weg van Statisch, een weg van Dynamisch onderzoek. De historie der machine 

 omvat alles wat betrekking heeft op hare wording; het meeste daar\ :ui beslaat uit 

 de gedachtebeelden \an de uit\inders en constructeurs \ au vroeger tijden, het overige 

 kan alleen van den leverancier worden vernomen. Het statisch onderzoek maakt 

 bekend met alle onderdeden der geheel uit elkander te nemen machine; de vuren 

 moeten voor dat onderzoek worden uitgedoofd. Maar voor het dynamisch cuiderzoek 

 moeten de kolen branden ; de transformatie der energie, het bewegingsdiagrani, het 

 nuttigeffect der kolen, kunnen niet met uitgebluschte haarden worden bepaald. 



Evenzoo de bioloog. Zijn object is het levende object, en alle deelen er van in 

 levenden en dooden toestand. Ook zijn onderzoek ist drieledig. Zijn Historisch on- 

 derzoek bestaat in het vaststellen der systematische verwantschap, waartoe de 

 voorouders en de verwanten van het voorwerp zijner studie moeten spreken, en 

 in het bepalen der levenscondities, waaraan dat bei)aal(le voorwerp onderworpen is 

 geweest en die uit de plaats van het voorkomen kunnen afgeleid worden. Boven 

 werd op de beteekenis van dit deel van zijn taak reeds gewezen. 



