171 



er mikrobenfabrieken zullen liestaan waar een aantal voor wetenschap en otiilerwijs 

 gewichtige soorten op groote schaal aangekweekt worden. De medische Bacteriologie 

 is die van het heden, de polytechnische die van het heden en de toekomst. Maar terug 

 tot het tegenwoordige alleen. 



Onze wetenschap omvat de theoretische grondslagen van de verschillende 

 gistingsindustrieën, en van de meest verschillende takken der landbouwtechnologie; 

 zij geeft de verklaring \an vele processen in gebruik bij de leerlooierij, de tabaks- 

 bereiding, de voorbereiding der spinvezels; zij grijpt in bij de zuivelbereiding, bij 

 den veldarbeid, bij de veehouding; zij vormt de rationeele basis voor de beoordeeling 

 der eischen, welke gesteld moeten worden aan de watervoorziening en de kanalisatie 

 der steden; zij leert hoe bederf en rotting zijn te voorkomen, hoe levensmiildelen 

 moeten worden geconserveerd. 



Zij maakt ons bekend met de alomtegenwoordigheid van sommige, met de plaatsen 

 van het voorkomen van andere voor den mensch en voor de samenleving schadelijke of 

 nuttige kiemen : zij leert de middelen om deze kiemen n'et alleen te ontdekken maar 

 om ze af te zonderen, om ze tot in het onbegrensde te vermenigvuldigen en te nood- 

 zaken hun verborgen krachten in overeenstemming met onzen wil te doen arbeiden. 

 Zij heeft niet alleen de mikroskopische wereld van onbekende en van niet vermoede 

 kanten aan den menschelijken geest geopenbaard, zij heeft bovendien de middelen 

 aan de hand gedaan om de weldaden, welke die mikroskopische wereld ons verschaffen 

 kan te vermeesteren, de ellende welke zij kan veroorzaken te beheerschen. Zij heeft 

 onze macht over de werkingen van het leven ontzaglijk uitgebreid. 



\'oor ieder die de erkentenis van nieuwe en diepe waarheden van gewicht 

 rekent voor de praktijk, heeft de Bacteriologie een grootschen taak vervuld, want zij 

 heeft juistere inzichten aangaande den oorsprong van het leven voortgebracht. 



Voor ieder die in de vermeerdering van onze kennis een bron van vooruitgang, 

 van vermeerderingvan maatschappelijk geluk erkent, is zij een weldadige wetenschap, 

 want zij verschaft de middelen om die kennis met snelle schreden voorwaarts te 

 drijven. En hij die in het onderwijs een der hoofdfactoren van de uitbreiding der 

 beschaving ziet, begroet in de Bacteriologie een nuttige nieuweling in de bond- 

 genootschap der experimenteele wetenschappen, want zij geeft een verrassenden een- 

 voud aan vroeger slechts door ingewikkelde middelen uittevoeren proefnemingen en 

 kan de daaruit te trekken leeringen zoodoende tot het eigendom van velen maken. 



Sprak ik hier alleen tot hen, die de vlucht, welke onze wetenschap in de laatste 

 jaren genomen heeft door tijdschriften en dagbladen van stap tot stap hebben kun- 

 nen volgen, dan zou ik het geven dezer algemeene opsomming als onnoodig hebben 

 beschouwd. Heb ik niet reeds gezegd dat de Bacteriologie populair is? en sluit dit 

 niet in zich: de sympathie van het volk, verworven door goede diensten, alom bekend? 

 Maar ik wend mij in de eerste plaats tot de jongeren onder ons, die het ontstaan 

 dezer zaken niet mede hebben doorleefd en voor wie een overzicht \an het nieuw 

 ontsloten gebied wellicht niet onbelangrijk is, de vluchtige behandeling van enkele 

 toepassingen nutteloos zou zijn. 



En wanneer ik ten slotte tot u M. H. .*^. in het bijzonder een woord richt, dan ishet 

 om aan de in mij levendige hooj) uitdrukking te geven, dat het mij zal gelukken zoo- 

 danige belangstelling bij mijn toehoorders op te wekken in de wctenscha]), die ik de 

 eer heb hier te gaan vertegenwoordigen, dat in U het verlangen zal ontstaan tot de 



