i8o 



alk-en met de hdofrlvorm rekening gehouden, die zeer veel algemeener is dan de 

 bijvorm (of de bijvormen). Ieder die ondervinding heeft van de groep der Saccharo- 

 myceten zal den hoofdvorm zonder aarzelen brengen tot de »Kaamgisten«, den 

 bijvorm daarentegen tot de » Echte gistsoorten«, en derhalve daartusschen een ver- 

 schil maken, dat systematisch aan het verschil tusschen twee ondergeslachten be- 

 antwoordt en in de nieuwere gistingphysiologie, waarin de kaamgisten tot een afzon- 

 derlijk geslacht, Mycoderma. worden gebracht, zelfs tot het rangverschil tusschen 

 twee geslachten zou voeren. 



Mikroskopisch is de »bijvorm« van de azijnethergist gekarakteriseerd door de 

 gelijksoortigheid der cellen, die in zeer jeugdige culturen eenigszins langwerpig, 

 overigens bijna volkomen rond zijn en in zoover weder goed beantwoorden aan den 

 naam van S. sf>haericiis. In de oudere cellen wordt de bovengenoemde vetdroppel 

 bijna steeds aangetroffen, waardoor de gelijkenis op Mycoderma spheromyces groot 

 wordt. In de gelatine-culturen zijn de cellen van den »bijvorm« steeds kleiner dan 

 van den hoofdvorm; vele volwassen cellen blijven zelfs zoo klein, dat zij de groote 

 van mikrokokken nauwelijks overtreffen en dan geen duidelijke tegenstelling tusschen 

 wand en inhoud vertoonen. 



Maar nog veel belaiiggrijker zijn de Dialcroskopische verschillen tusschen de 

 twee vormen, vooral in de gelatine-culturen. Terwijl n.1. de hoofdvorm zich daarbij 

 voordoet, als sneeuwwitte, droge, ais 't ware bestoven of meelige massa, die betrek- 

 kelijk spoedig tot vervloeiing van de cultuurgelatine (vooral indien biergelatine als 

 voedingsbodem wordt toegepast) aanleiding geeft, is de bijvorm glad, grijsachtig, 

 vochtig, zoodat de bovengenoemde tegenstelling tusschen »kaamvorm« en »gistvorm« 

 daarbij zeer duidelijk in 't oog valt, en van versmelting van den cultuurgrond is 

 daarbij of niets of eerst zeer laat een begin waar te nemen. Het is juist dit groote 

 verschil in het uiterlijk der koloniën, waardoor het mogelijk is de mate van varia- 

 biliteit in de koloniën-culturen op de gelatineplaten te beoordeelen. Het vinden van 

 den bijvorm vereischt echter oplettendheid, daar onder eenige honderde of zelfs 

 duizende normale cellen slechts enkele afwijkende voorkomen. Onder hoogere en 

 grootere plantensoorten, welke veel ruimte beslaan, kan een enkel eenigszins af- 

 wijkend individu, dat onder een duizendtal normale voorkomt, licht over het hoofd 

 worden gezien. Rij de mikroben-culturen is het daarentegen gemakkelijk groote aan- 

 tallen van koloniën snel en zeker af te monsteren. Hiertoe is het echter een bepaald 

 vereischte, dat de koloniën alle op volkomen gelijke wijze en dus niet in, maaralleen 

 op de gelatine geplaatst zijn, want het is duidelijk dat het eigenaardige wit bestoven 

 karakter van den hoofdvorm bij insluiting in voedingsgelatine geheel verloren gaat. 



Daar de eigenschappen van hoofd- en bijvorm erfelijk zijn, levert een uitzaaisel 

 van den bijvorm, bijvorm-koloniën op, waaronder slechts zeer weinig afwijkende, 

 dat is eenigszins, maar niet volkomen op den hoofdvorm gelijkende koloniën voor- 

 komen. 



Herhaalt men nu de proef met de normale bij vorni-koloniën dezer Je generatie, 

 zoo blijkt onder overigens identieke omstandigheden het getal afwijkende koloniën 

 daarbij verkregen, nog geringer te zijn dan bij de eerste uitzaaiing, dat wil zeggen, 

 de mate van neiging tot terugslag is verminderd. Hij voortzetting dezer proefneming 

 worflt de hffvorm meer err meer conrt^nt en weldra is niets afwijkends meer in de 

 culturen te vinden. In sommige gevallen was van af de eerste uitzaaiing van bij\drin- 



