237 



standigheid, welke ik met groote voldoening erken en waardeer. Het schijnt mij toe, 

 dat het vertrouwen in de juistheid der hier getroffen maatregelen nog toe zal nemen, 

 wanneer bedacht wordt, dat zij zijn uitgevoerd onder het bestuur van buitengewoon 

 bekwame ministers, die ook in andere opzichten blijken hebben gegeven van goed 

 doorzicht in de veranderde eischen der samenleving. 



De eigenlijke richting van ons laboratorium is natuurlijk niet gelegen op medisch 

 gebied. Niet de zieke mensch met al zijn ellende en kwalen zal ons bezighouden, 

 maar wij zullen in de eerste plaats handelen over en voor de belangen van den ge- 

 zonden, krachtigen man, die in zijn leven iets hoopt tot stand te brengen. Het 

 streven van het laboratorium zal zijn juiste denkbeelden te verspreiden, en zoo 

 mogelijk verder te ontwikkelen en te verdiepen, aangaande bouw en eigenschappen 

 van de levende stof in het algemeen en van de directe produkten daarvan. Ons 

 arbeidsveld zal daarbij gelegen zijn op het gebied van de mikroben, dat is van de 

 lagere mikroskopische organismen, waarbij de meer elementaire krachten van het 

 leven, gescheiden uit het hoogst ingewikkelde verband, waarin zij ons bij de hoogere 

 vormen bekend worden, zich voor nauwkeurig en betrekkelijk eenvoudig onderzoek 

 bijzonder goed leenen i). Ook zonder omvangrijke kennis van de struktuur en de 

 orgaanverrichtingen der hoogere dieren, zal het ons daardoor mogelijk worden, hel- 

 dere inzichten te verwerven aangaande de krachten van het leven in onze om- 

 geving. 



Onze studiën zullen hoofdzakelijk betrekking hebben op de zoogenaamde sapro- 

 phytische wezens, dat is op de bewoners van organische stoffen van den meest ver- 

 schillenden aard, veel minder daarentegen op de parasieten en de pathogene mikroben, 

 dat zijn de bewoners van andere levende wezens, welke meer behooren tot het terrein 

 van de botanie, de zoölogie, de medische en de hygiënische wetenschappen. Niet dat 

 wij de laatste hier geheel zullen verwaarloozen, dit zou reeds daarom onlogisch zijn, 

 omdat bijv. vele der meest belangrijke parasieten, van het menschelijk lichaam, ook 

 daarbuiten kunnen bestaan en in zekere gevallen dan als saprophyten voortleven. Met 

 zekerheid geldt dit bijv. van de bacteriën, welke cholera en typhus veroorzaken, en 

 van verschillende andere ziektekiemen, waarvan het voorkomen, en wat de cholera- 

 bacterie betreft, zelfs het voortbestaan en de vermenigvuldiging in sterk veront- 

 reinigde wateren is aangetoond. Maar daarmede komen wij op het gebied der 

 hygiëne, die toch nimmer tot het hoofddoel van dit laboratorium zal kunnen worden. 

 Zij is bovendien in hare algemeenheid aan onze universiteiten door leerstoelen ver- 

 tegenwoordigd, zoodat hier alleen met die onderdeelen ervan, welke voor de industrie 

 en het praktische leven belangrijk zijn, rekening zal moeten gehouden worden. Voor 

 ons zullen van bijzonder gewicht zijn alle die mikroben, welke ons het beste in staat 

 stellen de eigenschappen der levende cellen op de duidelijkste en meest veelzijdige 

 wijze te leeren kennen, en verder alle die levensvormen, welke den industrieel en 

 den chemicus bijzonder belang inboezemen, hetzij door de ingrijpende omzettingen, 

 welke zij in de organische en anorganische stoffen, waarin zij leven teweeg brengen, 

 hetzij door wat zij daarvan vernietigen of daaruit voortbrengen. Wij zullen de mid- 

 delen leeren kennen om de schuilhoeken dezer wezens op eenvoudige wijze zichtbaar 



') Aan dit deel der biologische wetenschap geeft men tegenwoordis den naam 

 van Mikrobiologie. 



