239 



houding, zijn zij eenmaal de hoofdaanleiding geweest tot een langdurigen strijd 

 tusschen verschillende natuuronderzoekers. De meesten daarvan beweerden dat, daar 

 het in duizende gevallen met de meest verschillende schepselen proefondervindelijk 

 was aangetoond, dat het kookpunt daarvoor doodelijk is, wel met beslistheid moest 

 worden aangenomen, dat dit een natuurwet zonder uitzondering moest zijn, en men 

 wees daarbij gaarne op de coagulatie-temperatuur van het eiwit, dat is van de che- 

 mische stof, die in de organische wezens zoo algemeen verspreid is, welke coagulatie- 

 temperatur ver onder het kookpunt van water is gelegen. Boven de temperatuur 

 waarbij het eiwit, — de chemische grondslag van het leven, — van natuur is ver- 

 anderd, moet het leven zelve, zoo zeide men, a priori als onbestaanbaar beschouwd 

 worden. Veel eenvoudiger scheen het dezen geleerden toe om aan te nemen, dat in 

 gekookte vloeistoffen waarin toch levende wezens zichtbaar worden, deze door 

 generatie spontanea of »oervoortbrenging«, dat is door een chemische omzetting van 

 deorganischestof zelve in levende stof, zouden kunnen ontstann. Zij beriepen zichdaar- 

 bij op het feit, dat bij den groei het opgenomen voedrel toch ten slotte ook in levend 

 materiaal verandert, en beweerden daarom dat de logica verplicht in de spontane 

 generatie niets anders te zien dan de continuïteit van de ontwijfelbare processen van 

 voeding en groei i). In den anderen kamp schaarden zich de weinigen die aannamen, 

 dat in gekookte vloeistoffen, waarin zich toch levende wezens ontwikkelen, kiemen moesten 

 aanwezig zijn, welke kookhitte kunnen verdragen en dat de nieuwere, door Bastian 

 in Engeland, door Pasteur in Frankrijk en door Cohn in Duitschland genomen 

 proeven met zekerheid bewezen, dat zoodanige kiemen bestonden. Zij waren echter 

 genoodzaakt hierbij tevens aan te nemen, dat zulke resistente kiemen uiterst algemeen 

 verspreid moeten zijn, en zoowel in het zonnestof van den dampkring, als in de on- 

 zuiverheden van het glaswerk en in de onderzochte organische stoffen zelve is 

 zeer groot getal moeten voorkomen. Hoe onwaarschijnlijk dit aanvankelijk ook 

 mocht schijnen, de ondervinding heeft met zekerheid geleerd, dat het werkelijk 

 zoo is, en het zal U verrassend gemakkelijk vallen, om in dezen kamp partij te 

 kiezen, • — verassend gemakkelijk met het oog op de te nemen proeven en bedenkende 

 hoeveel eeuwen er zijn verloopen eer deze, ook uit het praktische oogpunt zoo ge- 

 wichtige ervaring, tot klaarheid is gekomen. 



Met behulp van de bacteriologische kultuurmethoden en onder voortdurende 

 controle van het mikroskoop, zal het U blijken, dat deze kiemen niet alleen uiterst al- 

 gemeen zijn, maar dat zij behooren tot een groot aantal soorten van zeer verschillende 

 organismen, waaronder bijv. vele van de voor het dagelijksch leven zoo hoogst be- 

 langrijke bacteriën welke de rotting van eiwitachtige stoffen veroorzaken. Zij zijn 

 de spil, waarom alle vragen, welke op het conserveeren van voedingsmiddelen be- 

 trekking hebben, zich bewegen. Zij zijn het die voor den natuuronderzoeker het 

 zonnestofje, waardoor de lichtstraal in een donkere kamer zichtbaar wordt, even be- 

 langwekkend hebben gemaakt als die lichtstraal zelve. 



') Zoo besluit bijv. Bastian zijn boek i-Evolution and the Origin of Life, met de 

 volgende schoon klinkende woorden: «Meanwhile let none forget tbat . . we may as 

 reasonably doubt the fact that Living Matter grows, as we may doubt tlie fact that 

 it can arise independently, — and further, tliat Origin and Gruuth are in essence 

 merely stages of one and the same process.» 



