rooür bicp 



i 



<0mttané. - ^ r * v 



5^f «enffarte mn taUmcim aljbo ghc noemt naer tm ^ontncf ©ftifme/van $^e^up^ rnöe 

 «awamftcnbt'wcgc ^certPclbcfcnt/iet^mtWaDcröcrtplactfe^angroepm Dm witten ^fcfmipDt ^_^^^^ ^_^ 



iir aS om De »awoc&tfKi)Dt te vcfD#ten/enDe Den appetijDt te wewecf en/foo wp moeDe waten "^ «""«>'^- 

 f 'tbc Do'aic^ ' mcenDen in cmm pof vol trijnö Die te wojpen/maer werpen in jïeDe van Dien De Wot^ 

 tf V) m wit 5?'eraupDf / beDrog§en jijnDe Dooï De grK!ijereni|Te vanDe HaDere/in vueg^en Dat wp 

 fcivAne fouDen afiefïomen ^(bUn . Se ©entjane i$ een groot »ianDt vanDe rotting§e / enDe De 

 Sot vA tfemin. '@p 10 foo c^ftoeDen §ulpe teg^en De pefïe/ Datfe niet alleene Den menfdje ittn g§e^ 

 fonDtf^enDt en tewacrf /maer^oocE Den teejïen/ïnDe De felfDe verlozen jijnDe weDer gfteeft ^^-"-^^ 



^ier voouijDe oodf Den vetten cafs? 

 ^rien enDe muncf min te gftêum / otti DafDefleienieten fouDe rotten enDe (ïincfen inD'leuenDf 

 iicbacrtt "^ ©entiane en gvoepet nerg^ene s)ox\. fclfe Dan op g^et>erc§ten / Die anDerfme goeDt eü, 

 vf Ie om vinDeniö/ ï>eM>enDe De HaDeiö enDe gfteDaente eer fp tioepet Dfe vanDe i©egel)iee g§cUjct/ 

 aroene oft röoDtacJjt'tge HaDere/met aDeracfitiye vouwen/De welef e vooite eomc tvt een Dief e wouel 

 »aneencnvoetofton&erf^aïuc!ancf/ binn? geel / eiï ^eer lifter van fmaecfe. S5enfïele^eef(fevan 

 cenc cubifue fioogc / aenDe welcf e bonen groepen veel geel bloemen met lancftvo:ptge ^upf f en$ \)\t 

 vanDen eeepcrupDt gf^elijcf . cgfac Dt ie Dien vanDen vÖiolieten g^elijcf / maer rojfer enDe elepn^ 



Der / enDe niet marcf acijticfj. 

 Diofcorides. iDewo2tc(vatt®entiane(ieefteenverwarmenDe enDe ffamentreetenDe ixai\ii 



Daerom een half loot fwaer met wijn/ peper enDe nipte ing^enomen/ie ^eer goeDt Den g|enc ^\i\>(xa 

 fmijntghe Dieren ghebeten jifn. Idem Püniuï. <^fap "otxa ^^nx\<mt een vterenDeel loote ing^eno^ 



ri)Den/enDe(al6 



gfievallfn jii'nDe/ gf ebiof en/ oft vcrciumpen oft 



'P 



Se 



e^tigfien 



Djpft De vjucfjt af . Se wojtel van ©entiane geplet g^elijcJ 



Lycium Dcwonöen/enDe Diepe vooiteetenDefweringfien/ Daer op g^elepDt/ maer fonDerlmg^c 

 tfap Daer in g^eDaen ^linDe . '^ felfDe fap verfoet De p'ijne enDe \\iii Der oogden Daer op g|efire^ 



fïeD 



cfthepDt enDeplecfen vanDe ftupDt Deemenfc^en 



[>eeft 



^cmametetian tfapöanöc <!5mtmne 



des. 2(l6 De tvoztel g^eftootcn ie/ vixtn legtfe te ivepf en m. water vijf Dageen/ Daer Mt 

 tfelfbe water gftefoDen / foo langde ale Daer woitele gftefïen wojDeny enDe al|l water 

 ben 16/ men fijget Dooi tmm lijnen Doerf/ enDe Dan woïDet weDer g|efoDen (ot Dat De 



'¥ 



DiofcoiideS' 



:r jïoptBcDcn van nooDe ie . «^ 



Iflfer e;tcmtatie/ purgatie/ fmtenngf^e enDe opcning^f 

 oocf gf>een wonDer Dat fp fulef e vermacb/ gf^emerdft 



Datfe jca- bitter ie. Plinius. Sefewo:tel(alfooPlinius Daer toevoegt) eu mac^ niet ingenomen 

 wo:&fnvanv2ouwenDiebet)mc^t5iin.©Yfewo:tel§eeftfoogrooten crac^t / Datfe niet alleene D« 

 menen Die ^oe|1en/ maer Die ^aerlieDer lenDenen trecf en/g&enee(ï/ ing^eg^eiien jijnDe. 

 Apul. ©cijtwneïngh'enomeu ie feer gocDt teg§en De quaDe ooien. 



Ö^aöelgccr. 



vOeelgheteerDe mannen maeefen van Dit crupDt een foojte vm ®mtiane/ Daer .toe g^emoueert 

 jijnDe Doo: De g^eDaente enDe trachten . "Jïocljtane en groepet op foo ^oog^e plaetfen niet ale D€ 

 ©entiane / maer woiDt jeer vele ouer al gftevonDen / ^^elifdf bp Qëiafcl enDe ^acon in "iSourgofe^ 

 gnen/groepmDe op platte enDe leegde §oeuele onDerDen®amanDerlin. SitcntijDten^eeft noc&* 

 tane g^cm geel bloemen /maer bleeef blaeit / enDe De wojtel ie inDe lengDe gftefpletett in D;pe oft in 



cnipfivije opDen fïelenifïen 



fya/ nocfjtane [H*eftf< 



?9?aDelgcer ie jeer goeDt g^elept op ftflele oft Diepe fweering|en/enDe ie oocFjeer goeDt iiig^fn^ 

 tt tcgbm venijnigfic enDe fmettelicfe oft peftilchti<ite fieef ten . [CKaDelgeer inghenomm' fup# 

 « Die bo2(ï, enDe Doet alle tfelfDe Dat De ^mtianc vermaclj/ maer niet foo ttac^ticb:" 



^ — «Dupfentfcljooti. 



^it cni^jDt ie De Cruciata gelijcf Oft D^ felfDe/ D'welrfe oocf groepet in fioeueMtig^ebemDc/^^* 

 iDe fmalDer eil minDei: blaDcre. ^e blöeme ie WaeOfv v(tft fatfben gelifef m I^ef fefeeae^en.©c 



,14 wortel 



