^84 ^Cfc5?VilUnö5e tJdtt Afplenium, 



- Afpleniu m ofï ^i(m-X)aïl m mif(t mn g§cc faebe/noc^ m ap^^t ^^em facU/mtx ie wooitó 

 «men m i>e mitc t( ^eJpcn/ öc wclcfc ate Diofcorides jccr wel f€g|(/i)c biaDew Beeft Dim x>atu 

 I)^Sco]opendriaö^eIi)(f:|o( Wfl Mt fcmmig^e lichte ö|efcUenweI ^Mcn t>mm(mhm bat 

 oreert Ceterach en iel cttöc öat Diofcorides Mct m g^cmifï ^eeft. ©?<»f r nu tertijtx «in fn teebe' 

 foo wel bef ent/ tatfer niet t>ete op te fegsm en valt / we ooct ouer al in&e wefï contrepe van ènaefc 

 lanbt/i>f welcf e »ol ie vm ^ertf tong^e / Hemionitis enbe Scolopendre oft ©teen-varen - 



■ Diofc. Se Haöèw van @teen-vaven m o^tfn g^elböen enöe veeröc^ bagfien tancf baet a« 

 Ö^eMonefen/ verteert De grootic^epbtvanbeSSJïilte/ enDe openfbeverfiopt^epDt van bien: maep 

 men moet oeef Den feluen op&e Q)?ilfe legg^en van&e felw blabere met wi/n gfte^ooten.' t 

 j ^fctuecruplitte oocféoeotteg^enOeDioppelptfleenDe ^leeef t De (leen mDe'blafe : hef gfiencett 

 cocf De aeelfuc^t/enDe verDnjft Den ^ief/foo Galenus ooct feg§t» CWen feg^t Dat Dit trupDt aüeei» 



oft metDentilte mn (cnen SOïuplaen D'li/fg|ebonDen /belet Den v;oun>en te omfangfien/maer 

 |e,i moet tof Djien epnDe 6p nat^u wtg^e^rauen wozDen ontrent t'vernieuwen vanDer Ó)?'arte. "" 

 Galen, v^teen-vaereniö vanfuhi|(eDeeten7noe^tan6enijïg^een|eeterupDt. * "! 



S)c tbngöe ^er&art jTcn Rebben Deje §eer aerDig^f plante vanDen ouDer^ nopt U\t\mmi hw: 

 naria oft OJJane- crupDt gfjenoemt / omDat De blaDere onDer wtgBefneDen ^am g^e(i;cf een halue 

 ^cüKi auDerjlne i$ De g^e^ee Ie pJante een palme groot/voOpuic^ / DicT enDe p^oéiüt^, @p g^e^ 

 {\\di De Jp)erf f-tortghc/maer en heeft niet meer ri<!in een WaDt / Mt ouer bepDen fpDen met »i)f oft fee 

 Diepe f enicn gbcfneDen oft verDepU iel enDe ten ^aluen vanDen tcerê fielf ê/ Dien VanDen "^m-iew 

 g^en ghelijcf vooïte eomt; ü?p D'opperfte vanDen fteelf en comt een Dmpftvijfe bloeme/Dien mntxt 

 AmbroHaoft Botrys ghelijct /eenicljfine oocf tiim vanDe 5?ater-tonghen / Den weldPen Dat v«n 

 «enfienenDecrac^tvanwonDente^eplenquaDefweering^enefi ^amnW verroiong^en oft ver* 

 (hipef t ^iinite g^enefen/ g^e li)cf ie oft te bouen gaet/van fmaecf e jeer Dïoog^e enDe tfamentrecfen^ 

 te.'^aerom Dat jeer g^epje fen woJDt/enDe goeDt i$i teg^en De g^efe^eurt|epDt / tjp ing^cnomen 

 oft x>cin bupten Dacr op g^elept. ^ii erupDt groepet g^eirne op Do»e §epen enDe onvm^tlaer \>tx» 

 g^en.'ÏBp ^ebbent ootf g^evonDen bouen op Deng^eberc^te van ^mDen / enDe ten laet|ïen g^e# 

 noeclj op De ^ocuefë v<xn ^ngeflanDt bp t^of van ®;oenen>itö enDe Den <^emfï g^eleg^en. 



■ CS^i)n-J^eer de L'Efclufe [>eeftmp Defe voojteDen Dageen een anDer g^et^oont Die jeer ^nU 

 UU blaDeren §aDDe jeer f raep D'eene wt D'anDere fpmptenDe. 



£^acn-mipDt banöc aaijft öan SCrabim. 



©efe IttttefgevonDcn plantc tvozDt ooet vanDen j^erbarifïen Lunaria oftSOïaen-frupDf g^e^ 

 noemt/om ^aer wtg^efneDen blaDers een waffenDe '^yiant g§eli)ct/De tveltfe i(f nerg^ene g^evon^ 

 Den en l^ebbe Dan inDc \>alcn x>m (3auopen/tu|Tf^en Mont-Seny eft &.']^an De 5)?oiienne g§ele< 

 ghen/enDe De felue Den naem \>an ?[)?aett-crupDt g^eg^euen. 2(nDer Rebben Die g^e^eeten ^lavn* 

 crïipDt vanDe ïBijfc van 2(rabien/om Die te onDerfc^epDen xxxn anDer '^am- empDen.^n 2i)ïeertc 

 fpmpten tvt een eromme/ ^oiitac^ttg^e/af^graemvc woïtel/teer? blaDerf ene/ Die vanDe OCoomfc^e 

 0urtfclalDcreerjltotfpiuptenDeg^elifdf / enDebpeante foo groot ale Die vanDe Thlafpi hsdera- 

 ceum . 2>e bloemen enDe tfaeDt en ^éht iet noc^ niet g^eften:^aerom Dat tvp Daer af niet en feg^ 

 g§en:ootf en Rebben wp §aer erae^t niet verfoeit. 



i^ater-tonfllïen. 



©efe plante tvotDt veel meer c^(wnt>miwnt>( wMt f fc^erp puntfen vanDe bfoeme jïaet g^e^ 

 ïijcï De tong^e van een (Tang^e/enDe ie oocf Daerom vanDen ouDere g^enoemt g^eweefi Ophio- 

 gloflum oft'7?ater-fong^e/ enDe van onfe ^erbari(len Lunaria o^ SS)?aen-erupDt. ©itmipöc 

 groepet vele in bemDen en'iic fommig^e Dalen/enDe wozDt ooet voor een e^eeüent ^onDt-erupDt ge* 

 fouDen. ©e woïtel ie jeer ctepn enDe teer/ wt De ttsetefe een teer ^«lUn vooïte eomt / aen Dn?f l« 

 ren lanef wo:pte^ blaDt atleene groepet/ Dien vanDen Sinter-groen of: iepel-erupDt g^eöjff/ ^^ 

 «c§tic§ enDe tvt Den groenen xcat blincf enDe / o\t Weerfae^fie^ . ^ii erupDt §eefiE De felwe a^^iS 

 loanDen 2)ïaen-enipDf/maer «iet foo (ïereP. 



I^attt-tonöl^e met öoööel conoj^en. et ( r 



S5tt ttJOjDt 00^ fomtijDte Dooj wonDerbaer fpel \>m natuere ma Dip/ vtete oft fe|]e Dobbel f ongp 

 f ene bevonDen in Q^ngetlanDt: an^itfine m verfc^iflet niti vanDe vooigaenDe, 



Ctacöt. 



3(Der-tong5e ie ^f er beg|ort »anDc ^(le^imipen enDe vïoufene t)i( t)at ouer ^unueDen ttat^fti 



wg^en toouw|eit 



\ 



Tragiuo» 



^ 



/ 



