/ 



urn ^'^(plant/mct batfc lujlic^ opwaffet/macr (fact g^cbzccrft vcIc vanbc purgWcbf mét '^Banf 

 Dflf »an i^ofïm compt/pm^mt veel Hc^tet en pjoffi)tf hjcf f r met minbet (\mntitepu ^at vm imf 

 guf Doc/bwdcf c te ^a^iüav^ee vtVr mtjlch van OJf on(pf niere Dan&m 2(po(cf ere gfteocflwt enU 

 ölcwonnm wo:(/i6 weel onflacter/ale Dat niet mm ban twee oncm of ten mmjlen onöcrhalf once 

 tfejfrne ing^e nomen woif/om camergancf (e maf en:oocf en openet fo ml niet be t>er|lop(l>em »an# 

 ï)eMeferaicas,&att6t>ec(epncat)erenDaert>e(eueröooïfut)g&f . ^nbe miöte Dat DefepJamegfif^ 

 noec^ bef ent tW foo en ifl niet van nooDe §ter vooiDer vermaen af te maerfen (öemef cf t M ootf Door 

 ft;n meDefoojte De Cardo benediaus fennea/rf gbenoec^ iö. 



Diofc. S)e bloeme x>m wilben §of'@affraen/woïDt in fauffen g^ eStupdft / maer tfap van g|e# 

 (ïooten faeDt met ^onic^ tt>ater/oft fop t>aet eenen haen oft iSappoen in gftefoDen fieeft / geDzoncfcn/ 

 tnaerft eamergancf / maer i$ De mag§e te^hen, d)?et Dit fap ttJo:Den foppefene g|emaecft / Daer 6p 

 ftoenDe 2(manDek/ onpe/ nitru m enDe ghefoDen |onic^/De welcFe camerganrf g|euen. ;sècfc wei^ 

 ten in vieren g^efpfeten/foo groot ale een X>femote/vanDe tvelde twee oft &2ie vooz Den auonf mael 

 ing§enomen/g§enoec^ ie. Se maniere van Die te timperen i$ Defe / @iit)uer fap van Cnicns.een 

 jjonDt/g^epelDe enDe g^eroofte 2(manDe(6 Diie omen/ 2tnp$ een ponDt / Nitmm een Diagme/met 

 ioleeP^ van Dertic^ vijg^en. ^fap van Dit faeDt in mildf g^eDaen/ Doet Dat milef runiien/enDe ve r^* 

 meerDert De cracljt van eamergancf te maedfen. M ef ue. Cnicus i$ wilt enie tam ■, van tfeïue i$ 

 oocf beter tfaeDt. ©e bioemc en ie oocf niet onnut, ^vertvermt inDen eerfïcn enDe Dzooght inDcn 

 itreeDen graet.<^tt>i(t i& ^eeter enDe D:oog§er/ Dan De Moeme. '^n^^emmen oft in een ^lifierie g^e^ 

 ï>aen/taegt af van onDer enDe bou<n Dtvater enDe flegmatif e |itmeiiren : 2)aerom ifl ^eer goet tegen 

 te fiethè/ Dte tvt fulcf e Den oirfp:on(f ^ebben/ate De ^olife enDe Der g|eli)cf e g|eb:efen.Cnicus fup# 

 «erf ooef De boïfï enDe long^er/ tvaer Dooj Dat een ciaere jïemme maecf t. ^tlt ^of-iSajfracn g^e* 

 ^ïttpcf t/vernteerDert Dat mannehicf faeDt / maer^ef i$ ({met voetfef/enDe Der magen jeer ^inDcrlifef. 

 Jp)et Doet oocf Dmekf runnen inDe boï|ïen/enDe maecf t tvalg^ing^e/en beroerte inbe mag|e. 

 Cnicus heeft De etaét vanDe planten Die melcf ac^tic^ fap §ebben / maer niet foo fieuf : |f f vaegfi t 

 flf/^et opent/enDe De Woeme met §oniclj tvater g^eneefl De g§ee(fuc^t. SÜ?en fal tof Defm faDe rit* 

 men eenic^ confoitatijf vanDe mag^e/afë 2(nij6/®aagaen/3)Jafit)cf/maer fteete Dingben/ate Car- 

 damomum,Gember,(Souf/Sal gem ras.Daer b» g^cvoeg^t/vooïDeren fijn weref/enDe benemen 

 lletfef vanDe Dermen. j'nfgheliicf t^iin bia^men van ftfn marcf/met een D:agme Cardamomutn 

 Ö^emeng^t/enDe piüefene föo groot aU (Ziceten Daer af gfiemaeeft / vijf D:ag^men van tien fnüen 

 0enoec^ purgeren/a(e ^gineta feg§t;3)?en g^èuet faeDt van vier tof vijf D:agmen/maer De bloeme 

 »an een tot twee D:agmen. 



Cnicus met ölaeutD öïocmm. 



r 

 L. * 



S)efe p(ante/ate De g|ene Die metten g^emepnen Cnicus wel aeeoïDeert /wott om ^aer geDaen* 

 te v:emDe Cnicus g^enoemt. ^ant fp ^eeft fïeelf ene van eenen voet enDe cubitue ^oog^e/ fp: up^ 

 «enDe rot een froerte rooitel van eenen Dupm Dief e/ aenDe welrf e blaDere groepen Die vanDen wmen 

 ^of-eaffraen g^eüjcf / maer De boOef ene Die faiHcfyicfi m g§e«en bloemen van blmwc D:ap* 

 .ene ghemaecft. TfaeDt ie oocf minDer Dan vanDen§of-(oafl^aett enDe rofacljtic^. SfKP^"« 

 groepet inDen roef gfiefïoffeerDen enbe ieev tijden ^of van crupDen van onfen v:ienDt gieter Lou^ 

 tmberg^. Clufius fcfjiifft Datfe van felfe grocpet ontrent SozDua enDe in eiuilien m(co:cn/wa<T 

 Datfe ^aer bloemen g^eeft in ^iepe enDe -:a3eDemaenDt/ maer ^ier te lanDe/ in ^opmambt em 



4;?og5|ïmaenD(. 



^^ittclfem üanbm üjoiff öergl^. 



3n tg^eberg^te van XangueDoc/aenDen voe( vanDen ^o(fe bergfi^ op De 6upD( fp^?/ ^'|^ 

 tp De etepne befe / Defe alDerminfle fooïte van S5i(ïe(e / enDe woiDt Daërom iDifïdfen van ens d^« 

 ï^eeten. ^f)eeft een vertverDe roort el / Diep in D'eerDe (ïreef enDe / rot De roelcf e veel bfoDcrfi tn"! 

 fpmpten met ciepnc enDe Diepe fneDen g^etatiDt. iDc fïe(e ie giat enDe Dun /nauroeltjcf een \\^ 

 ^oogfte/op Der eerDen ^ang^enDe. 2>e blocme oft boüe/ ie meerDer Dan nae ien epfcn **") j^t ^^ 

 Dere / befet met blaerac|tig^e jeer fïef enDe Doornen purper-verroicfe / Dien vanDcn roilDen w| 

 eaffraen g§eli|cf/&en roelcf en ooef De Habermae De g^e^eele plante ieer 3^^'5» '^^"!S^j,|(( 

 lijcf er Den Atraaylis van Aëtius met De purper bioeme/enDe ie bp auenture De fewe . «cSCf ^ "^ 

 van Dit pèifïelf en ie noc^ onbef ent/miDte Dat De plante nauroelij'cf bef ent en i$* ^^^^ 





'i 



