logie der Pflanzen, Heft I, 1870, p. 1). Deze veroorzaakt kleine half bolvormige 

 woekeringen aan de onderzijde der bladen van Cardamine pratensis, door 

 celdeelingen die plaats hebben in de epidermis en 2 of 3 subepidermale cellagen. 



2. Peronospora parasitica Pers. Deze veroorzaakt aan vele Cruciferen 

 een eigenaardige ziekte die zich in de eerste plaats uit door verdikking der 

 stengeldeelen. Aan Brassica oleracea wordt deze fungus in Engeland soms 

 schadeveroorzakend waargenomen. Ook Brassica napus, Camelinasativa, 

 Ca p se 11a bursa pastori s, en Cardamine amara worden vaak, eenige 

 andere cruciferen zeldzamer aangetast, met ongeveer hetzelfde gevolg. 



3. Cystopus candidus Pers. Komt ook op vele Cruciferen voor. Ik 

 nam zeer vele planten van Diplotaxis tenuifo.lia waar, die in de inflores- 

 centie door Cystopus werden bewoond. De bloemen waren tot monsterbloemen 

 aangegroeid; de zeer groote kroonbladeren en meeldraden door bladgroen ge- 

 kleurd, het vruchtbeginsel sterk gezwollen maar de verhouding in stand en getal, 

 niet gewijzigd. 



4. Eindelijk worden de wortels der koolplanten, knollen en rapen, en naar 

 het schijnt nog van andere Cruciferen zooals Iberis umbellata, door een 

 Plasmodium aangetast dat verwantschap bezit tot de Myxomyceten en Chy- 

 tridiaceen (Woronin) '). Daar de ziekteverschijnsels door deze fungus opgeroepen, 

 ook in ons land van tijd tot tijd algemeen schijnen op te treden, en gewoonlijk 

 verward worden met de gallen, die snuitkevers uit het geslacht Ceutorhynchus 

 veroorzaken, zoo wil ik hier iets uitvoeriger zijn. 



De ziekte die ik thans bedoel is vooral in Engeland en Schotland op de 

 knollenvelden zeer algemeen, en veroorzaakt daar aanmerkelijke schade; ook in 

 België, Duitschland, Rusland en Nederland wordt zij waargenomen. In Rusland 

 echter, breidt zij zich volgens Woronin eerst sedert 8 jaren — o. a. rondom 

 Petersburg — meer algemeen uit. Volgens Mars ham, zijn op de engelsche 

 turnipsvelden, de zieke planten dadelijk herkenbaar aan de »tops that become yellow 

 and flag in the sun« (J. C u rti s, Farminsects, London and Edimburg 1860, pag. 135). 

 De koolplanten waaraan ik de gallen aantrof hadden den hartknop verloren, en 

 droegen op hoofd- en bijwortels vele schoone adventief knoppen, overigens waren 

 de bladen gezond. De ziekte bestaat wat de uitwendige symptomen betreft, in 

 een merkwaardige verandering der dunne bijwortels. Deze zijn door een éénzijdige 

 woekering van langwerpige of halfbolvormige gedaante plaatselijk zeer sterk verdikt. 

 De randen der woekering omvatten ten laatste de gezonde zijde van den wortel, 

 die dan als het ware wordt ingehuld in het gezwel; daardoor ontstaan afgeronde 

 of spilvormige lichamen, die soms zoo groot worden als ganzeëieren. — Zijn deze 

 gezwellen nu juist aan den oorsprong der bijwortels geplaatst, en komen zij aan 

 knollen of rapen voor, dan is het niet vreemd dat de landbouwers meenen, dat 

 deze abnormaal vertakt zijn. De overeenstemming die zulke knollen met een hand 

 vertoonen gaf aanleiding tot den naam »fingers and toes« die het engelsche 

 landvolk aan de ziekte geeft. Gewoonlijk treden de hypertrophieën ergens op in 

 het verloop der bijwortels, waardoor zij met dunne stelen — het gezonde beginstuk 



') Oi>k aan de wortels van Sinapis arvensis vond ik deze Plasmodium-gal, in den 

 schooltuin te Wageningen. 



