150 



organismen is af te leiden, zijn slechts weinige in getal. Pasteur geeft aan, dat 

 bij de gewone alkoholgisting (hij onderzocht Saccharomyces cerevisiae) bij zeer 

 sterken zuurstof-toevoer meer van dit gas wordt opgenomen dan bij zwakken, 

 toevoer, en dat in zoodanig geval naast de alkoholische gisting een gewone adem- 

 haling onder vorming van koolzuur en water ten koste van de koolhydraten plaats 



CO 2 

 heeft ; zooals men ziet moet daardoor de verhouding de éénheid naderen. 



Ja, Pasteur gaat zelfs zoover van te beweren, dat het mogelijk moet zijn om 

 de alkoholische gisting geheel te doen ophouden en plaats te laten maken voor 

 de normale ademhaling, door aan de cellen volle vrijheid van zuurstofabsorptie 

 te geven. Hoppe-Seyler deelt dit gevoelen van Pasteur. Proeven met het 

 doel om dit punt te beslissen, door Müntz genomen, hebben echter deze theorie 

 van Pasteur volstrekt niet bewezen. Integendeel, toen Müntz vrije zuurstof 

 in overmaat door een in gisting verkeerende glucose-oplossing voerde, gelukte het 

 hem niet de hoeveelheden alkohol en afgescheiden koolzuur ten opzichte van 

 elkander in eene andere verhouding dan die van de gewone alkoholische gisting te 

 brengen. Proeven met waterstof-superoxyd hebben mij hetzelfde resultaat gegeven ; 

 en de practische ervaringen van de spiritus-industrie zijn hiermede en niet met de 

 opgaven van Pasteur in overeenstemming. 



Ik zie nog geen kans om de tegenspraak, die hier bestaat, volledig op te 

 helderen, maar het komt mij mogelijk voor, dat in het door Pasteur gekozen 

 voedsel, in verband met de voor zijn proeven gebruikte soorten of variëteiten 

 van gist, de sleutel voor de oplossing daarvan moet gezocht worden. Het voedsel 

 speelt namelijk bij het ademhalingsproces een bijna even groote rol als de zuurstof 

 zelve, en indien de gistcellen niet in staat zijn de aangeboden organische stoffen 

 hetzij door enzymen of op andere onbekende wijzen vooraf in glucose om te 

 zetten, dan kan er geen normale alkoholische gisting plaats hebben. Van den 

 stofwissel, die in zulke gevallen moet intreden, kan men zich evenwel tegenwoordig 

 nog slechts een zeer onvolkomen voorstelling maken. 



Hoe belangrijk deze laatste overwegingen echter op zich zelve ook mogen 

 wezen, voor de vaststelling van een juiste bepaling van het woord gisting zijn 

 zij van ondergeschikt belang, want men is, als het op proeven aankomt, steeds- 

 in staat glucose als voedsel te verstrekken. 



Uit onze beschouwing volgt dus, dat de gisting die vorm van het ademhalings- 

 proces is, waarbij meer gas uit het organisme vrij wordt dan daarin uit de omgeving 

 binnen dringt. Gelijk men ziet behoort volgens deze definitie de ademhaling der 

 weefsels bij afwezigheid van zuurstof, door Spallanzani en de Saussure ondekt, 

 werkelijk als gisting te worden opgevat. 



Het wordt tevens door deze definitie duidelijk, waarom de gisting steeds- 

 samengaat met een meerderen of minderen graad van anaerobiose. De stelling 

 van Pasteur »La fermentation est la conséquence de la vie sans air« is met 

 de definitie in overeenstemming, wanneer men slechts bedenkt dat het woord 

 »zonder« hier te veel zegt. 



Een belangrijk wetenschappelijk resultaat van de ontdekking der anaerobiose 

 is het volgende. De gistcellen kunnen zeer goed leven en zich vermenigvuldigen 

 in een vloeistof, die volkomen vrij is van zuurstof, indien zij slechts vooraf in 



