152 



streng anaerobiee bacterie van de normale butylalkoholgisting (Bacillus Amylobacter) 

 gevonden, en is dus blijkbaar in geenen deele verbonden met de behoefte aan 

 vrije zuurstof. 



De echte anaerobieen zijn echter in de hoogste mate gevoelig voor den 

 invloed van de vrije zuurstof van lage spanning. De eenige soort daaronder, die 

 ik aan een langdurig onderzoek heb kunnen onderwerpen, de zooeven genoemde 

 zetmeelbacterie. Bacillus AtAylobacler, het organisme van de normale butylalkohol- 

 gisting, groeit en gist wel is waar alleen niet groote levendigheid in zuurstofvrije 

 of zuurstofarme voedingsvloeistoffen, maar de aard van de gistingsproducten, de 

 gedaante, de bewegelijkheid en het sporenvormend vermogen staan, volgens mijn 

 ondervinding, bij deze soort zoozeer onder den invloed van vrije zuurstof van 

 lage spanning, dat aan het bestaan van den zuurstofprikkel, voor het op den duur 

 in stand houden der levensverrichtingen, hoezeer de gegevens voor de beoordeeling 

 van dit vraagstuk tot nu toe indirect zijn, in dit geval niet getwijfeld kan worden. 



Indien de onafhankelijkheid van de vrije zuurstof werkelijk bestaat, dan 

 schijnt er het meest kans te zijn, dat zij gevonden zal worden bij de zoogenoemd 

 facultatief-anaerobiëen, dat is bij die soorten, die met dezelfde gemakkelijkheid in 

 zuurstofvrije als in zuurstofhoudende voedselvloeistoffen kunnen leven. 



Wij hebben boven gezien, dat de gewone gist een zoodanig facultatief anaerobie 

 organisme is, maar in een zuurstofvrije omgeving alleen dan kan leven, wanneer 

 zij vooraf een kleine zuurstofreserve door contact met vrije zuurstof heeft kunnen 

 aanleggen. De mucorgist verhoudt zich op dezelfde wijze als de gewone gist. 



Maar wat leeren in dit opzicht de zooveel lager georganiseerde bacteriën ? 



Vooreerst een woord over de melkzuurfermenten ' ). 



Ik moet beginnen met de opmerking, dat de melkzuurvorming geen eigenlijke 

 gisting schijnt te wezen, want met gasontvvikkeling behoeft dit proces niet nood- 

 zakelijk gepaard te gaan. Intusschen veroorzaken de melkzuurfermenten der gisting 

 industrie, wanneer men slechts voor luchtafsluiting zorg draagt, een zoo hevige 

 ontwikkeling van koolzuur, dat men een alkoholgisting voor zich meent te zien. 

 Hierbij ontstaat melkzuur in belangrijke hoeveelheid, maar tevens andere stoffen, 

 welke nog niet nader onderzocht zijn, en die ongetwijfeld met het koolzuur als 

 de eigenlijke gistingsproducten moeten beschouwd worden. 



Deze melkzuurfermenten zijn facultatief anaerobie. Door langdurige onttrek- 

 king van zuurstof kon ik daaraan de geschiktheid tot vermeerdering, groei en 

 gisting in een zuurstofvrije vloeistof wel is waar nog niet ontnemen, maar ik 

 bemerkte onder deze omstandigheden, behalve de genoemde verandering in het 

 chemisme van de gisting, een belangrijke wijziging in den vorm. Deze feiten maken 

 het waarschijnlijk, dat verder onderzoek ook daarbij het bestaan van den zuurstof- 

 prikkel aan het licht zal brengen. 



Verder voerde het onderzoek van een groep van falcultatief-anaerobiee bacteriën, 

 verwant of identiek met Bucilltis lactici atrogetus Escherich. welke in elke rottende 

 vloeistof voorkomen, en aanleiding geven tot de ontwikkeling van koolzuur en 



[et melkzuurferment van karnemelk is een gewoon aerobie organisme en blijft 

 hier buiten bespreking. Dat uit ki-tir is facultatief anaerobie en nauw verwant met d<- 

 industrieele fermenten. 



