22g 



Rhaphidium vavuulai 



De belangrijkste eigenschap van dit organisme is het afscheiden van 

 tryptisch enzym, waardoor de cultuur-gelatine langzaam vervloeit, voorzeker een 

 verrassende eigenschap van een in het water vrij levend groenwier. De cellen zijn 

 spoelvormig met korte, puntige uiteinden. Het chlorophylllichaam kleurt de geheele 

 cel groen met uitzondering van een heldere vlek in het dikke middengedeelte: 

 behalve een fijne korreling laat zich daarin gewoonlijk een zoogenoemd chlor.i- 

 phyllblaasje i zwaveldruppeltje ? i herkennen. De vermenigvuldiging geschiedt uit- 

 sluitend door deeling, en wel door deelvlakken, welke ten opzichte van de lengte 

 van de cel een schuinen stand innemen. Zij gaat evenals bij Chlorococcum, 

 gepaard met het afstroopen en het verlies van den celwand der moedercel. In 

 oude culturen vindt men dientengevolge een groot aantal vliesjes, welke de g. 

 celstof-reacties vertoonen. Bij behandeling met jodium ontdekt men met eenige 

 moeite een onregelmatig stervormig gedeelte van het chlorophyl. dat een violet- 

 bruine tint aanneemt, en waarschijnlijk uit een met het amylum verwant reserve- 

 voedsel bestaat (paramylum ?). In oude gelatine-culturen nemen de cellen meer en 

 meer een ellipsoidische vorm aan. zwellen eenigszins op en verliezen de puntige 

 uiteinden; in dezen toestand zinken zij in de vervloeide gelatine naar beneden en 

 boven de aldus gevormde groene massa bevindt zich dan een waterhelder vocht, 

 dat suikervrij is. Kleurlooze cellen heb ik in mijn culturen niet gevonden. 



Gaan wij thans over tot de beschouwing der boven door mij in de eerste 

 plaats genoemde soort. 



Chlorococcum protogemtum. 

 Reeds bij het microscopisch onderzoek van het groene water was ik getroffen 

 geworden door de groote overeenkomst van de daarin voorkomende rondcellige 

 groenwieren, met de »zoöchlorellen« van de lagere zoetwaterdieren. en deze over- 

 eenstemming verhoogde mijn verlangen om tot reinculturen te geraken. Xa zes 

 weken van voorzichtige proefneming was ik 16 Juni in het bezit van volkomen 

 zuivere strepen, in reageerbuis-culturen, welke voor verdere proefneming overvloedig 

 materiaal hebben geleverd en nog opleveren (Octoher [889). 



Ons organisme smelt de cultuurgelatine niet. en schijnt daartoe onder geenerlei 

 omstandigheid in staat te zijn. Ik bezit thans fraaie culturen op de volgende 

 voedselmassa's -' l. 



1) 1 % Gelatine gesmolten met pancreas. 

 0.5 „ Salpeterzure ammoniak. 

 0.5 „ Kaliumphosphaat. 

 90 „ Water. 



Gestoken met 8 % gelatine. 



') Dat deze soort werkelijk nieuw is durf ik niet beweren, maar Nageli geeft 

 daarvan geen beschrijving. De gedaante der cellen herinnert het meest aan Dactylo- 

 coccus infusionum Naeg., maar deze bezit zwermsporen en mijn soort niet. Waar- 

 schijnlijk is de verwantschap van ons organisme tot S nus groot, maar de 

 aansluiting tot dit geslacht houd ik niet voor geoorloofd wegens het vrije leven der 

 cellen, welke bij Scenedesmus tot familien zijn vereenigd. 



■) De reactie is steeds neutraal of uiterst zwak zuur. 



