32 



De rara. hyoideus loopt over de breede onderste apophyse 

 van het hyomandibulare naar beneden vóór het gedeelte dat 

 het operculum ondersteunt, (den operculairknop o. k). Hij 

 verdwijnt, zich vertakkende, achter het hyoid. De ram. man- 

 dibularis wordt op den bovenkant van het hyomandibulare 

 beschut door een uitsteeksel van zijn beenig gedeelte en 

 loopt langs zijn voorvlakte naar beneden, wendt zich dan 

 over de bovenvlakte van het symplecticum naar voren. Op 

 de plaats waar dit laatste met het palatoquadratum verbon- 

 den is, buigt hij zich bijna rechthoekig om, kruist den bin- 

 nenkant van het symplecticum en van het lig. mandibulo- 

 hyoideum en loopt langs den achterkant der onderkaak tot 

 aan haar voorste einde, zich vertakkende in de slijmhuid van 

 het voorste gedeelte van den bodem der mondholte. De 

 beschreven ram. mand. is wegens zijn betrekking tot het 

 lig. mandibulo-hyoideum een ram. mand. internus. Een tak 

 die den buitenkant van het genoemde ligament kruist, (ram. 

 mand. externus) heb ik niet gevonden. Deze schijnt in 't 

 algemeen voornamelijk bestemd te zijn ter innervatie van de 

 onderste helft van den mandibulairen tak van het systeem 

 der slijmkanalen, en daar deze, zoo hij bij den steur wordt 

 aangetroffen, ongetwijfeld zeer fijn is, ligt het vermoeden 

 voor de hand dat ook de ram. mand. ext, zoo hij aanwezig 

 is, bizonder fijn en licht af te scheuren moet zijn. 



De ramus palatinus facialis (nervus palatinus Stannius) ver- 

 laat onmiddelijk naast den hoofdstam het ganglion Gasseri, 

 loopt door een eigen kraakbeenkanaal en treedt dicht boven 

 den lateralen rand van het parasfenoid uit, door een gat dat 

 achter en onder de groote opening voor den trigeminus ligt. 

 Dat deze zenuw hier aan den facialis wordt toegekend ge- 

 schiedt 1° omdat hij vlak naast dezen uittreedt en een afzon- 

 derlijk kraakbeenkanaal bezit, 2°. omdat de trigeminus reeds 

 een ram. pal. heeft en 3°. wegens de analogie met Spatalaria, 

 waar de overeenkomstige zenuw veel duidelijker zich als een 



