75 



dat de oculomotorias zelfstandig uit de hersenen onspringt 

 en om de teekening van Muller te verklaren, neemt hij aan 

 dat de zenuw zich dicht tegen den ram. ophth. (prof.) zou 

 aanleggen. Ik heb echter gevonden dat beiden eene zelf- 

 standige uittredings-opening, zoowel als een eigen kanaal in 

 den schedelwand bezitten. Deze zijn dicht voor elkaar gelegen 

 in het kraakbeen onder het alisfenoid en tusschen het hoofd- 

 gat voor den trigeminus en den opticus. Elk der zenuwen is 

 zeer dun, maar spoedig vereenigen ze zich tot een groot en 

 duidelijk ganglion (gl. oculomotorii. Schwalbe) en hieruit 

 treedt zoowel de oculomotorius als de rara. ophth. prof. 

 Merkwaardig is dat de zenuwen die het ganglion verlaten, 

 dikker zijn als zijn beide wortels. Van eene slechts schijn- 

 bare vereeniging van beide zenuwen was, ook wegens het 

 laatst genoemde verschijnsel, geen quaestie, evenmin als bij 

 Polypterus. Het ganglion is aan Muller ontgaan ; ook Schwalbe 

 spreekt er niet over. De oculomotorius zendt als gewoonlijk 

 eerst een tak af voor den musc. reet. sup., treedt tusschen 

 dezen en den musc. reet. externus door, in de membraan 

 die den onderwand van den oogspierzak vormt en verzorgt 

 zijn gewone oogspieren. 



De trochlearis ontspringt volgens Muller uit den ram. 

 ophth. (prof.), Schwalbe heeft echter eene zelfstandigen oor- 

 sprong uit de hersenen waargenomen. 



De Trigeminus 



treedt door twee openingen uit den schedel. Eene is be- 

 stemd voor den ram. ophth. prof. en een tweede voor de 

 rest. De laatste ligt in eene uitsnijding van den voorrand 

 van 't prooticum en wordt voor 't overige door kraakbeen 

 begrensd. 



De ram. ophth. superficialis vertoont zich als een tak van 

 den ram II, loopt rechtuit naar voren en vormt met den 

 dicht vóór hem uittredenden ram. ophth. prof. spoedig schijnbaar 



