103 



vertakking te vervolgen, maar dien ik wegens de analogie 

 met Polypterus voor den abducens houd. 



Het was tot nu toe slechts aan Wiedersheim ! ) gelukt om 

 bij Dipnoi een oogspierzenuw tot aan zijne vertakkingen ge- 

 deeltelijk te vervolgen. Velen meenden zelfs dat de Dipnoi 

 geene afzonderlijke zenuwen voor de oogspieren zouden be- 

 zitten en dat ze gerepresenteerd zouden worden door takken 

 van den trigeminus. Maar Huxley heeft bij Ceratodus een 

 oogspierzenuw gedurende zijn loop in den schedel kunnen 

 vervolgen, die waarschijnlijk de oculomotorius was. Na deze 

 en mijne waarnemingen kunnen de Dipnoi niet meer worden 

 aangehaald ter ondersteuning van de theorie, volgens welke 

 de zenuwen der oogspieren zelfstandig geworden takken 

 van den trigeminus zouden zijn. 



Be Trigeminus 



bezit, wanneer men den ramus oticus niet mee rekent, drie 

 openingen, waardoor hij uit den schedel treedt. De bovenste 

 dient voor den ram. raax. sup. en ram. ophth. superficialis ; 

 vlak daaronder ligt die voor den ram. III (ram. buccalis en 

 ram. mandibularis). Deze beide openingen (fig. 15 Y) liggen 

 zoo dicht bij elkaar, dat, wanneer men het perichondrium 

 niet zuiver van hunne randen verwijdert, ze een enkel lang- 

 werpig gat in het kraakbeen schijnen te vormen, wat slechts 

 door bindweefsel in tweeën gedeeld is. Als een enkel gat 

 wordt het door Günther ook geteekend 2 ), welke meent dat 

 het alleen den ram. II doorlaat. De opening (r. o. p) voor den 

 ram. ophth. prof. ligt vrij ver naar voren, dicht achter het 

 gat voor den oculomotorius en boven het achtereinde van het 

 dermo-pterygopalatinum. Günther 3 ) geeft het aan als „ fora- 

 men voor den ram. I trig." 



1) Bij Protopterus. Zie Wiedersheim, 25, blz. 74. 



2) Günther, 24. Plaat XXXIV, fig. 2 m. 



3) lbid m'. 



