106 



de vena jugularis te voorschijn komt (fig. 15. IX). Günther 1 ) 

 is in het opgeven van de uittredings-openingen der zenuwen 

 niet gelukkig geweest; hij geeft dit gat op als een der ope- 

 ningen voor den vagus. De zenuw splitst zich direct na zijn 

 uittreden in tweeën. De eene tak is voor den voorkant van 

 den eersten kieuwboog bestemd; de andere loopt naar 

 voren en splitst zich in een tak (ram. anterior), die naar 

 den achterkant van het hyomandibulare loopt en in een ram. 

 pharyngeus. De laatste strekt zich in de slijmhuid van het 

 verhemelte tot aan den grooten tand van het pterygo-pala- 

 tinum uit. Boven de opening voor den Glossopharyngeus 

 en wat meer naar voren, treedt een ram. dorsalis uit 

 (IX') ; ik vermoed dat hij ontspringt van eene commis- 

 suur, die volgens Huxley, in den schedelwand tusschen den 

 glossopharyngeus en den facialis bestaat. De analogie met de 

 overige visschen doet dezen ram. dorsalis opvatten als een tak 

 van den glossopharyngeus en niet van den facialis. 



De Vagus 



treedt uit door een groote opening (X) in het kraakbeen onder 

 den sulcus jugularis, achter die van den glossopharyngeus. 

 Het gat is zeer in de lengte gerekt en bezit, zoowel aan zijn 

 medialen als aan zijn lateralen rand, twee dwarsche insnoe- 

 ringen, waardoor het onvolkomen in drieën gedeeld wordt. 

 Het wordt gesloten door eene stevige membraan die 3 gaten 

 bezit, uit elk waarvan een tak van den vagus te voorschijn 

 komt. De ram. lat. treedt uit door eene eigen opening, welke 

 meer naar boven en achteren is gelegen (fig. 15). De eerste 

 tak van den vagus splitst zich in tweeën ; de een (ram. post.) 

 loopt langs den voorkant van den tweeden kieuwboog; de 

 ander splitst zich in een ram. pharyngeus en een tak naar 

 den achterkant van den eersten boog. De ram. II vagi ge- 



1) Günther, 24. Plaat XXXIV, fig. 3 to. 



