112 



Bij de kraakbeengauoïden behoort het uitsteeksel aan de on- 

 derste apophyse; bij de beenganoïden ligt het hooger. Dat er 

 kieuwstralen tot de vorming van het operculum hebben mee- 

 gewerkt, is waarschijnlijk door de aanwezigheid van kraakbeen 

 in zijn gewrichtspan bij Polypterus, en onder de Dipnoi door 

 de kraakbeenstukjes die bij Ceratodus aan zijn binnenvlakte 

 gevonden worden. Zijn gestraalde vorm bij Spatularia doet 

 vermoeden, dat het daar geheel door verbeening van kieuw- 

 stralen is ontstaan. 



Alleen Lepidosteus en Am ia bezitten eene complete serie 

 van (vier) opercula. 



Het praeoperculnm komt bij de beenganoïden algemeen 

 voor; het bevat steeds de bovenhelft van den mandibulairen 

 tak van het systeem der slijmkanalen, evenals bij de Teleos- 

 tiers; bij deze kan zij ook in eene groef der binnenvlakte 

 van het praeoperculum gelegen zijn. Wanneer wij hierom de 

 betrekking tot de genoemde afdeeling van het systeem der 

 slijmkanalen als eene karakteristieke eigenschap van het 

 praeoperculum mogen beschouwen, dan mogen we aannemen 

 dat een rudiment van dit been gevonden wordt bij Spatu- 

 laria, waar de wanden van het genoemde slijmkanaal ver- 

 beend zijn. 



Bedenkt men dat de achter- en niet de voorrand van het 

 praeoperculum bij de beenganoïden ongeveer in hetzelfde 

 dwarsvlak ligt als de achterrand van het hyomandibulare en 

 dat de Ganoïden de phylogenetisch laagste visschen zijn bij 

 welke het been optreedt, zoodat zijn ligging bij Teleostiers 

 moeielijk oorspronkelijker zijn kan, dan komt men tot het 

 besluit dat het zijn bestaan niet aan kieuwstralen van het 

 hyomandibulare heeft te danken. Wegens zijn constante be- 

 trekking tot den mandibulairen 'tak der slijmkanalen, behoort 

 het praeoperculum waarschijnlijk tot denzelfden visceraalboog 

 als deze tak. Dat deze met zijn onderhelft tot den kaakboog 

 behoort, zal wel door niemand betwijfeld worden, maar ook 



