113 



de bovenhelft loopt bij Spatularia i) voor het spuitgat naar 

 den schedel en behoort dus bij den kaakboog. 



Gegenbaur is van eene andere opinie; hij meent dat het 

 praeoperculuru ontstaat aan het kraakbeen tusschen hyoroan- 

 dibulare en symplecticum. Deze bewering kwam mij zeer 

 zonderling voor, totdat ik las, dat Joh. Muller 2 ) het „ mid- 

 delstuk" van den kaaksteel der kraakbeenganoïden homoloog 

 achtte met het praeoperculum. De hoofdgrond voor deze 

 homologie was, dat het „ middelstuk" anders zonder overeen- 

 komstig deel bij andere visschen, alleen bij de kraakbeen- 

 ganoïden, zou voorkomen. We hebben echter gezien dat wat 

 Muller bij deze „ raiddelstuk" noemt, geen afzonderlijk deel, 

 en niets anders is als de onderste kraakbeenige apophj^se 

 van het hyomandibulare. Hiermede is de grond ontzonken 

 aan de homologie die Muller opstelt en welke met de bewe- 

 ring van Gegenbaur veel overeenkomst bezit. 



Het gestraalde uiterlijk dat het praeoperculum in meer of 

 mindere mate, ook bij Teleostiers, bezit, is niet het gevolg 

 van eene samenstelling uit kieuwstralen, zooals wel het geval 

 schijnt te zijn bij het operculum, maar van de vertakkingen 

 van het slijmkanaal dat het bevat. 



De Kieuwbogen 



bestaan ten hoogste uit vijf gepaarde stukken. De top dei- 

 voorste bogen is gevorkt, behalve bij Spatularia, en elke 



1) Bij Polypterus heb ik den mandibulairen tak tot aan den voorkant 

 van het spuitgat nagegaan. Volgens Traquair hangt hij niet met het hoofd- 

 kanaal samen. Tot mijn spijt heb ik mij geen moeite gegeven om dit te 

 controleeren, daar het mij, toen ik aan het onderzoek van Polypterus bezig 

 was, voor mijn doel van geen belang scheen. 



2) Müllers Archiv voor 1843. Jahresbericht. blz. CCKLVII. 



8 



