116 



ramus III, niet alleen bij de Ganoiden maar ook bij Cera- 

 todus. Het minst duidelijk is deze oorsprong bij den steur, 

 bij wien men nog zou kunnen meenen dat hij zelfstandig uit 

 het glanglion Gasseri trad, maar zeer duidelijk is hij bij die 

 visschen bij welke zoowel de ram. III als de ram. II eene 

 afzonderlijke uittredingsopening bezit (Polypterus eu Cera- 

 todus). Door dezen oorsprong vertoont zich de ram. III trig. 

 als een typische segmentale kopzenuw met een ram. pos- 

 terior (ram. mandibularis) en een ram. anterior (ram. buc- 

 calis) waarvan de een den achterkant, de ander den voorkant 

 voorziet van de mondspleet, het homologon van een kieuwspleet. 



Volgens deze beschouwing heeft men een beweegreden 

 méér om aan te nemen dat de trigeminus ontstaan is door ver- 

 smelting van twee segmentale zenuwen, daar volgens deze 

 de ram. max. sup. overcompleet is en in plaats van een ram. 

 anterior een geheelen zenuw kan representeeren. Deze op- 

 vatting wordt ook voor mogelijk gehouden door Gegenbaur ] ), 

 die er echter alleen een vermoeden, geen feiten voor opgeeft, 

 Zij wordt bestreden door Balfour 2 ) ook op grond dat hij in 

 de ontwikkelingsgeschiedenis van Selachiers slechts één ramus 

 ventralis heeft waargenomen. Tusschen ram. mand. en ram. 

 ophth. vond hij echter twee „kopholten". Hij erkent dat deze 

 bewijs geven voor het bestaan van twee segmenten, waarvan 

 het laatste bij den ram. mand. behoort. De zenuw die bij 

 het eerste behoort en op de grenswand van beide holten 

 moet gelegen zijn, is door hem niet waargenomen. 



Daar beide holten tusschen ram. ophth. en ram. mand. 

 liggen, moet ook de zenuw die op de grenswand ligt, tus- 

 schen beide ram. gelegen zijn en het is eene geenszins ge- 

 waagde onderstelling dat deze de ram. II is. 



1) Gegenbaur, 12. blz. 287. 



2) Balfour, A. Monogr. on the Developm. of Elasm. Fishes blz. 197 

 eu 211. 



