17 



de overlevende ekster tot doorbroeden had doen besluiten, en of 

 de nieuwe wederhelft een „hij" of een „zij" was, zal ons wel ten 

 allen tijde duister blijven. 



IV. 



Het heeft mij altijd gefrappeerd, hoezeer 't reukorgaan in staat 

 is, ons gebeurtenissen uit lang vervlogen jaren plotseling in de 

 herinnering terug te roepen. Het is dan, alsof een speciale geur 

 aan zuike bijzondere oogenblikken verbonden is, alsof het door- 

 leefde tijdstip er als 't ware door gekenmerkt wordt. Mij dunkt, 

 iedereen moet het wel eens hebben ondervonden. Althans, wat mij 

 zelf betreft, ik schijn er zeer gevoelig voor te zijn. Hoe vaag bijv. 

 mij overigens mij ne eerste kinderjaren nog voor den geest staan, 

 en hoe zelden ik ook met mijne gedachten terug ga naar den tijd 

 van vöör 25 jaar, toch zie ik telken jare, wanneer het voorjaar 

 aanbreekt en de vrucht^boomen bloeien, en de rook uit de schoor- 

 steenen, dank zij de windstilte, zwaar blijft hangen tusschen de 

 bebloemde takken, den ouden tuin in den Bosch weer vöör mij, 

 waarin ik den geheelen dag speelde, als ik bij mijne grootmoeder 

 logeerde, en waar diezelfde rooklucht hing, vermengd met de frisch- 

 heid van 't ontluikende voorjaar. Ik zie mij dan weer zeepbellen 

 blazen, en ruik ook weer het kopje bouillon, dat mij toen zoo 

 geheimzinnig lekker smaakte, omdat ik maar niet begreep, waar 

 mijn grootmoeder 't zoo gauw vandaan haalde, en dat clandestien 

 moest dienen om de verkoudheid af te weren! En als in April de 

 viooltjes bloeien, doemt ook onfeilbaar lederen keer de afgezabbelde 

 iriswortel weer in mijne herinnering op, met welken mijn prilste 

 wiegetijd zoozeer veraangenaamd werd, doordat ik mij geheele uren 

 lang aan dat zoetige, naar viooltjes riekende houtje wist te goed 

 te doen. 



Met alleen evenwel een bij volkomen bewustzijn herkende renk 

 verlevendigt het geheugen, maar zelfs ook een in den slaap waar- 

 genomen geur mist zij ne uitwerking niet, en veroorzaakt veelal 

 een schijnbaar langen droom, die eene episode uit het verleden 

 van den „patient" als hoofdonderwerp heeft. 



Maar waartoe zou het dienen, hier nog méér voorbeelden aan te 

 halen tot 't aantoonen van een verschijnsel, dat wij zoowel in de 

 romans, als in ons eigen heele leven herhaaldelijk ontmoeten? leder 

 kent ze in aantal en bij eigen ondervinding. 



Dat ook waarnemingen met het gezichtsorgaan, en deze in nog 



2 



