47 



Léguât, een Fransch edelman, was iemand van veel belezenheid 

 en groote waarheidsliefde; hij was een opmerkzaam en nauwgezet 

 waarnemer, raadpleegde een menigte werken over natuurgeschie- 

 denis, en toonde daarbij een goed criticus te zijn. Mon leze, wat 

 hij over de hem bekende afbeeldingen van flamingo's, vliegende 

 visschen, neushoorns, enz. weet mede te deelen. 



Ik ben verplicht, deze omstandigheden naar voren te halen om 

 den lezer goed te doen gevoelen, dat Léguât, toon hij, na behouden 

 terugkomst in Europa, 1698, zijne mémoires tot een reisverhaal 

 verwerkte en. met vêle afbeeldingen en kaarten illustreerde, no oit 

 eene kopie van don ^^Avls mdica" van Collaert, als voorstelling 

 van zijn Géant, aan zijn werk zou hebben toegevoegd, indien hij 

 niet onmiddellijk, bij het zien van Collaert's prent, d aarin on- 

 betwistbaar zijn Géant herkend had. Voor mij staat het 

 dus vast: Collaert's Avis indica is Leguat's „Géant". 



Voor wij overgaan tot de bestudeering van de beide afbeeldingen 

 van Collaert, mag wel gevraagd worden: zijn deze wel betrouw- 

 baar? Wij kunnen met gerusthoid verklaren: ja; men moot deze 

 verklaring echter niet al te nauw nemen. Hiermede bedoel ik het 

 volgende. Al zijne afbeeldingen zijn voor een ornitholoog herkenbaar, 

 omdat zij zoo natuurgetrouw mogelijk zijn. Zie bijv. op onze Plaat de 

 eenden, zoowel de staande als de vliegende. Ik heb al medegedeeld, 

 dat ik de S^e editie van zijn werk met 32 platen ken. Een enkele 

 vogel is wat stijf geteekend, alsof hij naar een opgezet exemplaar 

 afgebeeld is, maar overigens zijn alle vogels natuurgetrouw, ook in 

 bonding. Evenals alio schilders maakt ook Collaert de morfologi- 

 sche fout, dat alle vogels, die naar links kijken, twee rechter voeten 

 hebben (men zie de 2 loopende eenden) en omgekeerd. Maar juist 

 omdat alle schilders' zieh aan die fout schuldig maken, is zij „zeer 

 natuurlijk" en vergefelijk. De „en face" geteekende Avis indica is, 

 wat de voeten betreft, vrij goed getroffen, met de achterteenen 

 naar elkander gericht; de „en profil"-flguur met evenwijdige achter- 

 teenen is dus fout. De houding van den staart bij den vogel links 

 is natuurlijk eveneens fout, of de teekenaar heeft ermeè bedoeld, 

 dat de vogel ermeê kon kwispelen, zooals men zwanen zoo dik- 

 wijls ziet doen. 



Men zou nog eene andere opmerking kunnen maken: „de Avis 

 indica zal wel geen zes voet hoog geweest zijn; eerder 3 voet, 

 vergeleken met de eend op den voorgrond". Men bedenke echter. 



