trek van uit Scandinavie over do Noordzee sprake is; en men zou 

 kunnen veronderstellen dat mijn vogels mogelijk slechts uitzonde- 

 ringen waren. Intusschen stelt de gezichtskring, waarbinnen de vo- 

 gels te onderscheiden zijn, in werkelijkiieid niets voor dan een 

 miniem stipje op een onmetelijk watervlak. Vooral ook daar de 

 trekkers praktisch zonder uitzondering laag over het water vliegen, 

 zoodat er alleen op een spiegelgladde zee kans bestaat dat ze ge- 

 zien worden; bij liclitbewogen zee, wanneer een kijker moeilijk te 

 hanteeren is, is het haast ondoenlijk donkere vogels tegen het don- 

 ker water te ontdekken en alleen de witgebuikte Steltloopers trek- 

 ken dàn de aandacht als de zon ze beschijnen wil. Hetzelfde geldt 

 voor de nachttrekkertjes : geen visscher die ons bezocht of hij had 

 vogeltjes aan boord gohad en als men nu weet dat de eerste da- 

 gen de Engelsche visschersvloot aan de kim een pijnbosch scheen 

 van trawlermasten, dan hoeft het geen verwondering te wekken 

 dat het aantal vermoeide vogels, over zooveel schepen verdeeld, 

 voor elk schip slechts klein kon zijn. Elke vogel die het schip aan- 

 doet, stelt een vermoeiden vogel, dus een uitzondering voor. 



Zekerheid echter geven verklaringen van andere: Doggersbank- 

 Noord kende nachten, dat tientallen vogels omkwamen en ik kreeg 

 interessante opgaven omtrent de beroemde Octoberdagen, wanneer 

 soms Sterke trek plaats vond van Kraaivogels, Spreeuwen, Leeuwe- 

 riken, Vinken, Lijsters en andere soorten. Deze scheen onder gun- 

 stige omstandigheden heel regelmatig te verloopen, waarbij de troe- 

 pen Vinken elkaar snel opvolgden en slechts nu en dan vogels het 

 schip aandeden om dan weer spoedig in de richting hunner voor- 

 gangers te verdwijnen. Toegevoegd zij dat ik hierbij zelf veronder- 

 stel dat deze trek ongeveer Zuidwest verliep, daar de bemanning 

 me omtrent de richting niets wist te verteilen. 



Nemen we nu dus aan dat het bovenstaande logisch genoeg 

 klinkt om te overtuigen, dan is deze wetenschap het interessantst 

 voor onszelf. Het Noordwijksch onderzoek in den herfst van 1918 

 hield een aantal waarnemingen in betreffende uit zee opkomende dag- 

 en nachttrekkers op alle mogelijke oogonblikken van den dag. Wij ver- 

 onderstellen daarbij dat deze vogels uit Engeland afkomstig zouden 

 zijn. Sindsdien zijn deze waarnemingen met tal van andere ver- 

 meerderd en veel wijst er op dat we hier misschien niet met En- 

 gelsche, doch met Noorsche vogels te doen hebben. En ik zou willen 

 vragen: waar korat het Zangertje terecht dat een graad beoosten 



