34 



In hoeveiTO dan bij dezo instinctieve handelingen het gedrag der 

 oudors min of meer bevorderlijk werkt op het doelmatig tot uiting 

 komen en in functie treden er van, valt zeer moeilijk met zeker- 

 heid uit te maken. 



Het stereotiep optreden ervan bij alle roerdompen laat echter 

 zeer sterk vermoeden, dat hier aan imitatie in den zuivoren zin 

 niet mag worden gedacht, al worden de jongen in het beoefenen 

 van schrikhouding en afweerbewegingen mogelijk aangewakkerd 

 door 't ouderliik gedrag, dat, gelijktijdig met verontrustende ver- 

 schijnselen ten beste gegeven, door de jongen geassocieerd kan worden. 



Experimenteel onderzoek alleen — in dit geval het grootbrengen 

 van kuikens buiten de oiiders om, wat hier, gezien het vöör-ver- 

 teerd voedsel, met zeer veel bezwaar gepaard gaat — zal kunnen 

 uitmaken, wat hiervan waar zij. 



Aan een in 't vogelpoeltje van „Artis" le vende volwassen roer- 

 domp demonstreerde ik vaak de eerstgenoemde, aan zijn tusschen 

 't riet ZOO treffende uiterlijke camouflage beantwoordende instinct- 

 handeling, die den vogel bij nadering van werkelijk of vermeend 

 gevaar niet laat vluchten, doch den vijand de gecamoufleerde voor- 

 zijde laat toe wenden en, met de oogen den vijand volgend, laat 

 blijven toedraaien, zoodat de roerdomp „riet of wilgstomp wordt." 



Bij een op te körten afstand naderen van den vijand verändert de 

 roerdomp dezen schutstand plotseling in een imponeerende afschrik- 

 resp. afweerhouding, door met uitgespreide vleugels neerhurkend — 

 een grooten uil gelijk — den vijand af te wachten en desnoods een 

 snaveluitval uit te voeren. 



Na ongeveer 8 of 10 overweldigingen van mijn kant bleek onze 

 roerdomp — die bij nadering van oppasser of vreemden immer zijn 

 normalen schutstand en zoo noodig ook de weerhouding ten beste 

 bleef geven — ■ ten mijnen opzichte zijn instinctieven aanleg zoo- 

 danig „geremd" te hebben, dat hij bij mijne nadering — blijkbaar 

 door ondervinding geleerd — noch schut- noch imponeerstand in 

 practijk bracht, doch terstond de vlucht nam. 



Als ik hem desondanks vervolgde en in 't nauw bracht, werd 

 de afweerhouding in excessieve mate aangenomen, waarbij de roer- 

 domp nimmer naar de hem naderende hand, m aar naar mijn 

 gelaat zijn snaveluitval richtte! Den vogel het vluchten belettend, 

 maar voorts niet verder verontrustend, bracht ik nu mijn hand 

 uiterst langzaam (bij bruuske beweging volgde weer een uitval) 

 naar den vogel toe om ten slotte onder het lichaam zeer voor- 



