43 



vogel bosch; de door menschenhand te voorschijn gebrachte koren- 

 veldeii worden door den boschrietzanger aanvaard inplaats van de 

 biezenwildernis, welke eertijds onze rivieroevers omzoomde. Wanneer 

 wij dus het begrip „menschelijke nederzettingen" voor ornitho-geo- 

 graflsch doel benutten willen, hebben wij daaronder geen landschap- 

 pelijke eenheid, doch eene vereeniging van verschillende natuurlijke 

 bestanddeelen te verstaan, t. w. bo sell-, rots- en s t e p p e-formatie, 

 beantwoordende aan de door menschen geschapen tuinen, ge- 

 b u w e n en k o r e n v e 1 d e n. Daarnaar valt volgens dr. Schnurre de 

 omis van het gecultiveerde landschap samen te stellen uit bewoners 

 van rotsen van het bosch en van de steppe. 



Op dit feit is in avifaunistische litteratuur zeer zeker nog veel 

 te weinig de aandacht gevestigd en in de meeste desbetreffende 

 bijdragen worden de waargenomen vogels in systematische volgorde 

 behandeld, hetgeen juist voor faunistische samenstellingen minder 

 gewenscht is. Bij de botanie is men in dit opzicht al heel wat vorder ; 

 herinnerd möge worden aan de uitdrukking „adventief-planten". In 

 de Ornithologie bestaat echter geen enkele benaming voor de dieren- 

 wereld van het cultuurland. De voor Reims gevallen schrijver 

 Hermann Löns spreekt van een „Quintär-faima", waaronder hij ver- 

 staat de dierenwereld op elk deel der aardkorst, van welke door 

 menschelijken invloed middellijk of onmiddellijk het oerlandskai'akter 

 werd weggenomen, dus elk stuk land, waarop een huis Staat, of dat 

 als straat, akker, weide, hooiland, tuin, park, dijk, kerkhof, steengroeve 

 enz. door den mensch een afwijkend aanzien verkreeg. Er zou tegen 

 dezen naam weinig zijn in te brengen, wanneer er niet ook een 

 Quartair en Tertiair bestond, welke men echter niet in één adem 

 noemen kan met Löns' Quintair. Want zoo geweidig zijn de om- 

 vormingen der jongste aardlaag door den mensch toch niet, dat zij 

 ons recht geven, haar tot uitgangspunt van een nieuw tijdperk der 

 aardegeschiedenis te maken. Mogelijkerwijs was dit ook geenszins 

 de bedoehng van dezen auteur, maar de analogie tot Quartair en 

 Tertiair ligt reeds in het woord opgesloten. Overigens neemt de 

 brochure van Löns („Die Quintärfauna von Nord-Deutschland" — 

 Ein zoogeographischer Versuch — aan sehr, dezes reeds lang bekend) 

 een merkwaardige plaats in onder de faunistische litteratuur, hoe 

 kort zij ook is. Löns was wel de eerste waarnemer, die de neder- 

 zettingen niet als landschappelijke eenheid beschouwde, zooals het 

 meestal geschiedt, maar hij verdeelde ze reeds in 1908 in hare 

 natuurlijke bestanddeelen. 



