23 



Nucifraga caryocatactes macrorhynchos Brehm — Siberische no- 

 tenkraker. 



De slanksnavelige, Siberische vorm van den notenkraker heeft 

 zieh in het najaar van 1911, en wel voornamelijk in de maand 

 October, in vrij groot aantal in ons land vertoond. Zoo ver uit mij 

 toegezonden berichten en uit opgaven in dag- en weekbladen te 

 oordeelen is, zijn er notenkrakers vrij wel over het geheele land 

 waargenomen, alleen uit de provincie Zeeland zijn mij geen ge- 

 vallen van voorkomen bekend. Slechts een gering aantal exemplaren 

 kon ik onderzoeken. Voor de collectie van het Museum werden 

 mij 4 voorwerpen toegezonden, bemachtigd te Wassenaar (3 Oct.), 

 te Workum (4 Oct.), te Oude Mirdum, Gaasterland (4 Oct.) en te 

 Spier gem. Beilen (18 Oct.). Verder zag ik nog 2 voorwerpen in 

 het begin van October bij Heino (0.) geschoten. 



Aan een bericht omtrent den notenkrakertrek in 1911 in de „Orni- 

 thologische Monatsberichte" j aargang 1912, n°. 3, van de hand van 

 den Heer von Tschusi ontleen ik het volgende : Reeds in het laatst 

 van Juli werden de eerste voorwerpen in Koerland waargenomen, 

 waren aldaar omstreeks midden Augustus zeer talrijk en vermin- 

 derden tegen het begin van September. In West-Pruisen vertoonden 

 zij zieh tegen het eind van Juli en verdwenen gaandeweg in Au- 

 gustus en September. In Oost-Pruisen werden zij het eerst in het 

 eind van Augustus waargenomen ; in Pommeren, Mecklenburg, Saksen, 

 Brunswijk, Silezië, Hannover en Brandenburg in de eerste helft 

 van September; in Hessen, Rijnland, Westfalen, Elzas en Beieren 

 in het begin van October. In Zweden versehenen de eersten tegen 

 het laatst van September, evenzoo in Nederland ; in Frankrijk in 

 het begin van October en in Zwitserland in het midden van deze 

 maand. In Oostenrijk-Hongarije werden zij het eerst omstreeks het 

 midden van September waargenomen, in Engeland pas tegen het 

 laatst van December. De vraag omtrent de oorzaak van het zieh 

 verplaatsen der notenkrakers laat zieh ditmaal juist beantwoorden. 

 De Heer 1ST. Johansen, Conservator aan het Universiteits-Museum 

 in Tomsk, deelde den Heer von Tschusi mede, dat de notenkrakers 

 zieh verleden jaar buitengewoon sterk vermenigvuldigd hadden, en 

 dat de vruchten van de arve (Pinus cembra sibirica Loudon) ver- 

 leden jaar geheel mislukt waren. Overproductie van individuën en 

 het ontbreken van nun hoofdvoedsel hebben alzoo de vreemde 

 gasten tot ons gebracht. 



