27 



Tweemaal was ik in staat dit waar te nemen: In den zomer 

 van 1905 te Ede en in dien van 1908 te Bennekom. Beide keeren 

 lag h et eksternest in den tuin van zéér nabijwonende overburen, 

 zoodat ik h et dagelijks, zonder moeite, kon waarnemen. Toen er, 

 op 't eind van Mei en in 't begin van Juni, reeds sinds eenigen tijd 

 jonge eksters in net nest lagen, zag ik, dat de oude vogels takken 

 gingen sleepen in den top van een boom bij ons in den tuin. Een 

 week lang ongeveer, werkten beide vogels, op ongezette tijden, aan 

 net nieuwe nest ; daarna zag ik ze er niet meer bij terug. In beide 

 gevallen waren de nesten redelijk goed afgewerkt en van binnen 

 eenigszins gevoerd met zachte stof; maar de beschüttende kap ont- 

 brak er aan, en eieren kwamen er, zooals ik wel verwachtte, nim- 

 mer in te liggen. Eksters behooren dan ook tot de vogels, die 

 slechts één broedsel 's jaars maken. 



Nu heb ik bij vogels, die twee maal per jaar plegen te broeden, 

 herhaaldelijk opgemerkt, dat het vrouwtje, reeds lang vöör haar 

 jongen uit het eerste broedsel volwassen waren, alweer aan het 

 tweede nest begon te werken. Waren de jongen zööver, dat ze het 

 nest konden verlaten, dan lagen er in het nieuwe nest reeds meer- 

 dere eieren. Éénmaal zelfs nam ik waar, dat het vrouwtje (het ge- 

 val betrof een Roodborstje) alweer te broeden zat op haar voltallig 

 tweede legsei, juist op den dag, dat hare jongen uit het oude nest 

 uitvlogen. De man mocht dan met de jongen optrekken. 



Bij de meeste vogelsoorten, die een tweede broedsel groot brengen, 

 gaat het ongeveer op deze wijze, wil ik aannemen; van de Ge- 

 kraagde roodstaart, Phoenicurus phoenicurus (L.), het Roodborstje, 

 Erühacus rubecula (L.), de Koolmees, Parus major L. en de Grauwe 

 vliegenvanger, Muscicapa grisola L. , heb ik het meer dan eens 

 waargenomen. 



Hoe verklaren we echter het feit, dat de eksters, hoewel ze slechts 

 eenmaal per jaar broeden, toch een tweede, zij 't ook niet geheel 

 voltooid, nest bouwen? 



Het lijkt me het meest waarschijnlijk, dat hier aan een verschijnsel 

 van hereditairen aard moet worden gedacht. De eksters zullen, ver- 

 onderstel ik, in overoude tijden, toen de omstandigheden daarvoor 

 gunstiger waren, twee broedsels per jaar hebben groot gebracht. 

 Wellicht zijn er later dwingende oorzaken voorgekomen, waardoor 

 ze hun tweetal broedsels 's jaars tot één hebben moeten beperken. 

 Sinds menschen- heugenis is zulks nu al het geval, maar het half- 

 voltooide tweede nest zou dan nog steeds te beschouwen zijn als 



