78 



14 à 16 to mögen stellen, terwijl het in den zomer van 1911, naar 

 mij voorkwam, eerder nög wat grooter moet geweest zijn. 



Het lijkt mij niet zonder belang eens na te gaan, welke locale 

 veranderingen in terrein en vegetatie met het optreden als broed- 

 vogel van den Kuifleeuwerik, zijn samengevallen ; want dat er tus- 

 sehen een en ander verband moet bestaan, is meer dan waarschijnlijk. 



Het terrein nu, waar in de laatste jaren de Kuifleeuwerik zoo 

 veelvuldig voorkomt, was vroeger (vöör 1907) geheel begroeid met 

 struikhei (Galluna vulgaris). Toen is men daar allerwege woningen 

 gaan bouwen: kazernes, barakken, paardenstallen, onderomeiers- 

 woningen, de militaire apotheek enz. ; bovendien werden nieuwe 

 straatwegen aangelegd en sommige gedeelten door hooge ijzeren 

 hekken afgezet; gelijk het bij dergelijke karweien pleegt te gebeu- 

 lten, werd de heide in de naaste omgeving geheel plat getrapt en 

 stuk gereden; er werd gespit en gegraven. En op al die plaatsen, 

 waar, door menschelijken arbeid, de struikheide werd vernietigd of 

 onder 't zand bedolven, is later — het is een gewoon verschijnsel — 

 het dorre schapengras (Festuca ovina) uit den zandigen grond om- 

 hoog geschoten. 



En dââr nu, tusschen dat schapengras, zijn in het broedseizoen 

 de nesten der Kuifleeuweriken te vinden ; en wel het meest — 

 aan hoe talrijke gevaren ze er ook zijn blootgesteld ! — binnen hot 

 afgehekte terrein der cavalerie- en artillerie-kazernes. 



Die voorkeur van de Kuifleeuweriken voor de militairen, meer 

 in 't bijzonder voor die der bereden wapens, is wèl opvallend. 

 Indien het niet te weinig strookte met onzen nüchteren volksaard, 

 mocht men verwachten, dat ook te Ede de sage zou zijn ontstaan, 

 dat de Kuifleeuweriken met de huzaren en artilleristen mede naar 

 Ede zijn gekomen. In Oost-Thüringen gelöoft het volk, volgens Prof. 

 Liebe, wel degelijk, dat de Russische kozakken in 1813 de Kuif- 

 leeuweriken hebben medegebracht naar hun land, omdat de ver- 

 schijning der Kuifleeuweriken toevalligerwijze samenviel met den 

 intocht der Russen aldaar ')• Eu zoo zou ik mögen schrijven, dat 

 de Kuifleeuweriken zieh in Ede gelijk met de militairen zijn komen 



] ) K. Th. Liebe schrijft in „Ornithologische Schriften", pag. 344: „Die Hauben- 

 lerchen sind erst in dem ersten Jahrzehnte dieses Jahrhunderts von Nordost her 

 in das Gebiet (Ostthüringen) eingewandert; im Volke geht die Sage, die Russen 

 hätten sie 1813 mitgebracht." Zie ook pag. 408 d. o. v., ahvaar in andere be- 

 woorrlingen dezelfde bewering nög eens wordt aangetroffen. Vergelijk voorts: 

 M. Bkaess, Das heimische Vogelleben (1903) pag. 4. 



