80 



echter kwam hij ook hier reeds voor en sinds 1879 is hij in de 

 omgeving van Weenen zeer algemeen geworden. 



De derde baan waarlangs hij zieh toegang verschafte, zou men 

 de Noord-Duitsche kunnen noemen; ze loopt längs den Oder en 

 buigt zieh dan naar het Westen, ora vervolgens vooreerst de zee- 

 kust te volgen. Misschien, merkt Marshall tusschen haakjes op, 

 is er ook nog .een vierde baan, (nl. längs den Weichsel), die de 

 Kuifleeuwerik volgde om Midden-Europa in te dringen. 



Bij Petersburg ontbreekt de Kuifleeuwerik nog; in Zweden en 

 Engeland komt hij slechts zelden en verdwaald voor. In 't Slees- 

 wijksche vertoont hij zieh enkel in den winter, maar dan ook in 

 grooten getale; in Holstein echter broedt hi] reeds in 1850; en in 

 1856 hier en daar, maar spaarzaam, op Sylt; sinds 1820 treedt hij 

 in Oldenburg op, aanvankelijk zeer zelden, maar reeds in 1853 is 

 hij er zeer talrijk. Sinds 1840 is de vogel in Priegnitz algemeen 

 geworden en 7 jaren later verscheen hij bij Seppenrade in West- 

 falen als broedvogel. 



Ten Zuiden van een lijn, die men van Metz tot in de buurt van 

 Leipzig zou kunnen trekken, schijnt de vogel niet broedend aan- 

 getroffen te worden: hij ontbreekt ten minste in 't Westerwald, bij 

 Barchfeld in het dal van de Werra en bij Neuburg in Schwaben; bij 

 Klingenbad in Beijeren en ook in het Noordelijk en Westelijk deel 

 van Zwitserland tot aan Genève vertoont hij zieh alleen in den winter. 



Op 't eincl van de 18de eeuw kwam de Kuifleeuwerik in heel 

 Thüringen enkel als wintergast voor en ook nu nog is hij in Zuid- 

 Thüringen en dan enkel in strenge winters, een zeldzame verschij- 

 ning, terwijl hij in 't Noordwesten bij Schlotheim, niet ver van 

 Mühlhausen, reeds in 1854 veelvaldig broedde. 



Dat is almede het voornaamste wat Marshall over de verlmi- 

 zingen van den Kuifleeuwerik bericht. 



Wat Thüringen betreft, daaromtrent lees ik nog bij Liebe, die 

 als weinigen vöör en nà hem, met den vogelstand in Thüringen 

 was vertrouwd: Langzamerhand hebben de Kuifleeuweriken, sinds 

 1813, nun woongebied naar het Zuiden toe uitgebreid, steeds de 

 straatwegen volgende. Tusschen 1840 en 1850 waren zij in 't Elster- 

 en Saalgebied doorgedrongen en nu (1878) vindt men ze in den 

 broedtijd bij Ebersdorf en Lobenstein in 't Frankenwald. 



In Zuid-Thüringen komt bijna geen enkel paar voor. Bij Gera 

 broeden gewoonlijk slechts vier paren ; bij Ronneburg en Grossen- 

 stein eenige meer; eenige ook bij Langenberg, Eisenberg, Pölzig 



