l 2 INLEIDING. 



hoofdsgroeve {fissura frontalis). Ter wederzijde van den kop staan de meestal 

 zeer groote, samengestelde oogen. De voorzijde van den kop heet het aangezicht 

 {facies s. epistoma) ; het is van boven begrensd door het voorhoofd , ter plaatse 

 waar de sprieten zijn ingewricht, van onderen door den mondrand (peristo- 

 mium). In den regel is het aangezicht in drie deelen verdeeld, door twee 

 groeven , die van het voorhoofd afdalen en dikwijls ieder een scherpen kiel- 

 vormigen kant hebben; in het middelste deel bevinden zich somwijlen nog een 

 paar langwerpige gootvormige groeven , geschikt om daarin de beide sprieten 

 op te nemen en daarom de sprietgroeven {Joveae antennales) genoemd : in den 

 poppenstaat liggen de sprieten altijd in deze groeven. Het aangezicht is som- 

 tijds in 't midden of aan de onderste helft knobbelachtig verhoogd (eenige 

 Asiliden) of steekt naar onderen , eenigszins of zelfs zeer sterk en bultig vooruit 

 (sommige Syrphiden) , ja is zelfs tot eene soort van kegel vormigen snavel ver- 

 lengd' {Bhingia , Nemotelm) ; bij vele Tipuliden is het snuitvormig verlengd en 

 eindigt in eene vrij scherpe punt. 



Onder den mondrand bevindt zich de mondopening of mondholte (cavitas 

 oris) , die veelal zeer groot en breed is , en waaruit de monddeelen min of 

 meer duidelijk te voorschijn komen. Bij zeer enkele vliegengeslachten , tot de 

 Ephydrinen behoorende , is boven den eigenlijken mondrand nog een deel , van 

 langwerpig halfronden vorm, dat van de overige vlakte door eenen naad is af- 

 gescheiden; wij noemen dit de bovenlip (praelabrum) ; het ontbreekt overigens 

 bij schier alle Diptera. 



De vlakten ter wederzijde van het aangezicht, onder de samengestelde 

 oogen , noemt men de wangen (genac) ; die welke daarachter liggen en de 

 beide onderste hoeken van den kop uitmaken, de kinbakken (malae), 



Het achterste deel van den kop , dat tegen den thorax ligt , of het achter- 

 hoofd (pccipat) is veelal recht afgeknot; somwijlen ook is het of in zijn geheel 

 of meer naar onderen sterker ontwikkeld en heeft daardoor een min of meer 

 gezwollen voorkomen. Bij de Diptera is liet achterhoofd bijna altijd in 't mid- 

 den slechts met een dunnen en korten draad of liever buis aan den thorax 

 verbonden , waaruit het zich laat verklaren , dat bij het aanvatten of behandelen 

 van deze insecten, de kop gemakkelijk ronddraait of het onderst boven keert, 

 en dat bij gedroogde exemplaren de kop zoo vaak afbreekt. Bij een ook in an- 

 dere opzichten zeer afwijkend gedeelte der Diptera , de hierboven reeds ge- 

 noemde Coriacea , is de kop platgedrukt en over de geheele breedte in eene 

 uitgeholde bocht van den thorax ingewricht. 



Gewoonlijk zijn het voorhoofd en de schedel en ook niet zelden het aangezicht 

 met haren of borstels bezet. Is die beharing van het aangezicht in den vorm 

 van eenen baard , dan spreekt men van den knevelbaard [mystax) , terwijl zoo- 

 danige beharing op de wangen en kinbakken den naam van bakkenbaard (barha) 

 draagt. De mondrand is , ook waar het aangezicht zelf kaal of bijna kaal is , 

 veelal met eenige stijve borstels bezet. Ook ziet men dikwerf rondom den 

 achtersten oogrand een geheelen krans van korte borstels, welke de oogciliën 

 {ciï'iae pottocul tree) heeten. 



