INLEIDING. 5 



bovenste oogring (o. superior s. frontalis) genoemd wordt. Ter wederzijde van 

 den kop geplaatst , nemen de oogen l) niet zelden daarvan een zeer groot 

 gedeelte in; somwijlen, zooals o. a. bij sommige Tabaniden en bij de Pipun- 

 culiden , beslaan zij bijna den geheelen kop. Zeer dikwijls zijn de oogen bij de 

 mannetjes grooter dan bij de wijfjes, en staan zij althans van boven dichter 

 bijeen , bij velen zelfs zoo dicht dat zij op het voorhoofd samenstooten en dit 

 in twee driehoekjes verdeelen , waarvan het achterste de schedeldriehoek (tri- 

 angulum verticale) , het voorste de voorhoofdsdriehoek [triangulum frontale) heet. 

 Ta de meeste gevallen leveren dan ook de oogen een zeer gemakkelijk kentee- 

 ken voor het onderscheiden der sexe. Veel zeldzamer stooten de oogen op het aange- 

 zicht te zamen : eenige Dolichopoden geven daarvan het voorbeeld. Bij de Diopsinen 

 en het genus Achias , 'twee groepen die in Europa niet vertegenwoordigd worden , is 

 de kop aan weerszijde tot een vrij langen steel uitgerekt , aan welks uiteinde de 

 betrekkelijk kleine oogen geplaatst zijn en waarop ook de sprieten zijn ingeplant. 

 De facetten der oogen zijn gewoonlijk zeer duidelijk en verschillen bij som- 

 mige soorten merkelijk in grootte op de boven- en ondervlakte. Bij velen zijn 

 de oogen tusschen de facetten met fijne uitstaande haren bezet er verkrijgen 

 daardoor een min of meer behaard aanzien. 



Het uiterlijke glasachtige omkleedsel der oogen of het hoornvlies is , even 

 als de geheele opperhuid , bij de Tweevleugeligen van eene weekere zelfstan- 

 digheid en van minder dikte dan bij de meeste overige insecten. Van daar dat 

 de oogen dikwijls eene grootere doorschijnendheid bezitten en de inwendige 

 stollen daaraan soms eene prachtige kleurschakeering geven. Niet zelden zijn zij 

 van eene smaragdgroene kleur (Dolichopoden, Trypetinen, enz.), of met pur- 

 peren strepen, banden of stippen geteekend (Tabaniden, sommige Stratiomyiden , 

 Tetanocerinen , Lauxania) , of zij zijn van een schitterend rood (vele Musciden). 

 Jammer dat die pracht zeer spoedig na den dood der voorwerpen geheel ver- 

 loren gaat. Bij enkele famihën , de Tabaniden b. v. , dient de teekening der 

 oogen wel als kenmerk der soorten ; aan de gedroogde voorwerpen is dit ken- 

 merk wel niet meer te zien , doch wanneer men de oogen door een penseel 

 met lauw water weekt, komt die teekening vrij duidelijk weder te voorschijn. 

 De bijoogen (ocelli), meerendeels ten getale van drie, doch soms slechts van twee, 

 zijn niet altijd duidelijk of ontbreken wel eens geheel. Met uitzondering van 

 enkele geslachten, zooals bij de Mycetophiliden , zijn zij voor de systematiek 

 van geen groot gewicht. Van meer belang daarvoor zijn de 



MONDDEELEN, 



wijl deze met de levenswijze en levensverrichtingen van het dier in meer 

 onmiddellijk verband staan. Intusschen is het er verre af, dat daaraan zulke 

 goede kenmerken zouden kunnen worden ontleend als voor sommige andere 

 insectenorden , en leidt het althans tot zeer onjuiste uitkomsten , wanneer men , 



4) Waar enkel van oogen wordt gesproken , worden steeds de samengestelde 

 oogen , nimmer de bijoogen bedoeld. 



