8 



INLEIDING. 



zooals Fabricius gedaan heeft, bij eene rangschikking uitsluitend het maaksel 

 der monddeelen in aanmerking wil nemen. Bij de Tweevleugeligen , waaronder 

 zich zoo vele uiterst kleine soorten bevinden , en wier weeke lichaamsdeelen 

 na den dood en door de verdrooging zoo zeer hunne oorspronkelijke gedaante 

 verliezen, is bovendien het onderzoek der monddeelen dikwijls hoogst moeielijk, 

 zoo niet geheel ondoenlijk. 



De zuiger {proloscis) der Tweevleugeligen wordt veelal gehouden voor een ge- 

 heel gewijzigden vorm van de onderlip der met een kaaktoestel voorziene in- 

 secten. Hij komt te voorschijn uit de mondholte en is soms ingewricht in een 

 meer of min uitstekend gedeelte van het aangezicht, dat dan de snuit {ros- 

 trum) heet. De zuiger vormt eene soort van tromp of slurp , aan de opperzijde 

 van eene sleuf of goot voorzien , in welks binnenste de overige deelen van het 

 zuigorgaan geplaatst zijn, en aan welks uiteinde zich een paar, soms duidelijk 

 afgescheiden , soms min of meer aaneengegroeide eindlippen (labellet) bevinden , 

 van zeer onderscheidene gedaante. De innerlijke deelen , die in de rust in de 

 sleuf van den zuiger verborgen blijven, bestaan uit een verschillend aantal (2, 

 4,5 of 6) borstelachtige reepjes , die somtijds door hunne vereeniging eene 

 buis kunnen vormen, waardoor het dier de vochten, die het tot zijn voedsel 

 kiest, opslurpt. Op grond van analogie met de van kaken voorziene insecten, wor- 

 den die innerlijke deelen door eenige schrijvers bestempeld met de namen van 

 bovenlip (labrum) — wel te onderscheiden van de bovenlip (praelabrum) waar- 

 van wij straks bij de beschrijving van het aangezicht hebben gesproken , — het 

 tongetje (ligula) , twee bovenkaken (mandibulaé) en twee onderkaken (maxillae) , 

 ofschoon zeker in de gedaante , welke deze deelen hier hebben aangenomen , 

 niet wel dezelfde organen van de kauwende insecten kunnen worden herkend. 



Aan den wortel van den zuiger bevinden zich een paar, somwij hm ge- 

 lede voelers of palpen (palpï) , wier grootte en vorm , even als de gedaante 

 van den zuiger , dikwijls belangrijke onderscheidingskenmerken opleveren. De 

 monddeelen der Tweevleugeligen hebben alzoo de meeste overeenkomst met 

 die der Halfvleugelige insecten (Remiptera) , doch zij onderscheiden zich van 

 deze laatsten door het aanwezig zijn der palpen , die bij de Hemipteren ontbre- 

 ken of althans weinig duidelijk zijn. 



Overigens doen zich in de monddeelen, naar de levenswijs der verschillende 

 familiën , aanmerkelijke wijzigingen bespeuren. Over 't algemeen kan men 

 aannemen , dat wanneer de zuiger dik en vleezig is en in de rust geheel of 

 grootendeels in de mondholte teruggetrokken wordt , de innerlijke deelen naar 

 evenredigheid zeer kort of rudimentair zijn ; daarentegen wanneer de zuiger 

 meer dun en hoornachtig is en lang vooruitsteekt, zijn ook gewoonlijk de in- 

 nerlijke deelen langer en meer samengesteld. Evenzoo zijn veelal bij soorten , 

 die aan grootere dieren het bloed afzuigen (Culiciden , Tabaniden) en bij 

 roofzuchtige vliegen (Asiliden , Empiden, enz.), de innerlijke organen meer 

 ontwikkeld en krachtiger , omdat zij als een lancet de bloedvaten moeten 

 openen of de huid doorboren. Er zijn echter te veel uitzonderingen , om het 

 een en ander als een doorjraanden legel te kunnen vaststellen, 



