INLEIDING. 7 



Ten opzichte der palpen doet zich , even als bij de sprieten , een daarmede 

 gepaard gaande tweeledige vorm voor: de Diptera namelijk met veelledige 

 sprieten (de zoogenoemde Nematocerd) bezitten palpen met vier duidelijk afge- 

 scheiden geledingen ; bij die met drieledige sprieten (Bracfiycera) zijn de palpen 

 meestal ongeleed , en slechts bij sommige geslachten tweeledig of hoogstens 

 drieledig, in het laatste geval echter zeer klein en bijna rudimentair. 



Een beknopt overzicht van den vorm der monddeelen bij de voornaamste 

 familiën der Tweevleugeligen moge voldoende zijn om aan te toonen, dat ook 

 hier, bij groote eenvormigheid, eene merkwaardige verscheidenheid heerscht. 

 Bij de gewone steekmuggen (Culiciden) is de zuiger zeer lang en dun , van 

 hoornachtige zelfstandigheid , en steekt recht vooruit ; de innerlijke deelen , 

 langgerekt, puntig geëindigd en in de gedaante van borstels, zijn bij het 

 mannetje ten getale van vijf, bij het wijfje van zes aanwezig, wijl het eerste 

 het orgaan, dat de tong genoemd wordt, mist; te gelijk schijnt daarmede ook 

 de eigenschap van bloed te zuigen verloren te gaan , want het zijn alleen de 

 wijfjes , die ons in dat opzicht zoo lastig vallen. De palpen zijn vierledig, steken 

 altijd recht vooruit en zijn van zeer onderscheidene lengte , naar gelang van 

 geslachten , soorten en sexe. Bij de overige Nematocera , en ook bij het geslacht 

 Corethra, dat om het beloop der vleugeladeren nog tot de Culiciden wordt 

 gerekend, zijn de monddeelen geheel anders gevormd ; de zuiger is korter en 

 vleeziger , en daardoor vatbaar om uitgerekt en ingetrokken te worden ; de 

 eindlippen hebben gewoonlijk de gedaante van een paar knoppen of knobbels ; de 

 palpen, die mede vierledig zijn, steken niet vooruit, maar zijn naar beneden 

 gericht en meestal naar achteren omgebogen ; de innerlijke deelen zijn mee- 

 rendeels zeer kort , de tong dikwijls nauwelijks merkbaar ; de meeste soorten 

 leven dan ook louter van planten- of bloemensappen ; slechts bij Ceratopogon , 

 waarvan eenige soorten ons bloed zuigen . is de tong wat meer uitgegroeid 

 en tevens hoornachtig en spits , om tot lancet te kunnen dienen. — Bij de 

 Tabaniden , evenzeer bloedzuigers, zijn in den regel 1) de monddeelen naar 

 de sexe verschillend geplaatst; bij de mannetjes namelijk steken zij horizontaal 

 vooruit , bij de wijfjes zijn zij naar beneden gericht ; de zuiger is echter meestal 

 kort en teruggebogen , met de eindlippen in den vorm van een dubbelen , 

 eironden, harigen knop; naar evenredigheid zijn de innerlijke deelen vrij lang 

 en kenmerken door hunne stevigheid en spits uiteinde de bloedgierige eigen- 

 schappen dezer dieren; de palpen zijn tweeledig en hebben in sommige ge- 

 slachten een sexueel verschil , daarin bestaande dat het tweede lid bij het man- 

 netje bijna kogelrond, bij het wijfje kegelvormig is. — De Asiliden, die om 

 hun roofzuchtigen aard de tijgers onder de vliegen kunnen heeten, hebben den 

 zuiger ook niet zeer verlengd , maar hij steekt recht vooruit , is hoornachtig en 



1) Het geslacht Pangonia, tot deze familie behoorende, maar waarvan geene soorten 

 in ons land voorkomen, heeft den zuiger en de overige monddeelen zeer lang, 

 hoornachtig en in beide sexen recht vooruitstekend , bijna als bij de Culiciden , met 

 uitzondering dat de palpen anders gevormd en slechts tweeledig zijn. 



