10 INLEIDING. 



wel zal voorkomen , is het schildje bij het mannetje naar achteren sterk ver- 

 lengd en aan 't uiteinde afgeknot 1). Achter of onder 't schildje komt een 

 gedeelte van den metathorax te voorschijn , dat hier de achterrug (metanotum) 

 wordt genoemd ; dit deel is gewoonlijk gewelfd en heeft aan beide zijden eene 

 wratachtige verhevenheid , de achterrugknobbels (calli metanoü). Onder deze 

 knobbels zijn de kolljes [halter es) ingewricht en onmiddellijk daarvoor bevindt 

 zich weder eene luchtopening of stigma. 



De kolfjes hebben den vorm van een gesteeld knopje en zijn bij het vliegen 

 ea soms ook in de rust in eene onophoudelijk trillende beweging. Boven de 

 kolfjes is bij een aantal familiën , nog ter wederzijde een vliesachtig orgaan in- 

 geplant dat op een rudimentairen vleugel gelijkt. Deze organen heeten de vleu- 

 gelschubben (squamae) en bedekken , waar zij sterk ontwikkeld zijn , de kolfjes ; 

 hun vorm is gewoonlijk een weinig gewelfd en aan den achterrand zijn zij 

 meestal met fijne haren of langere borstels gewimperd ; bij de Musciden , 'waar 

 hunne ontwikkeling een hoog standpunt bereikt , zijn zij dubbel , zoodat daar 

 van het bovenste en onderste vleugelschubje wordt gesproken. Daar waar de 

 vleugelschubben rudimentair zijn of bijna ontbreken , en alzoo geenszins de 

 kolfjes bedekken, noemt men deze laatsten vrijstaande. Omtrent de physiologische 

 beteekenis , zoowel van de kolfjes als van de vleugelschubben is nog weinig 

 met zekerheid bekend. De vleugels zelven en de pooten dienen wij ieder nog 

 afzonderlijk te behandelen. 



VLEUGELS. 



De vleugels der Diptera zijn ten getale van twee ter wederzijde van den 

 mesothorax ingewricht en bestaan uit een doorschijnend dubbel vlies, dat door 

 eenige, min of meer hoornachtige buizen doorsneden en geaderd is. De ge- 

 daante der vleugels is eenigszins langwerpig , meerendeels lancetvormig , dat 

 is met een rechtlijnigen of bijna rechtlijnigen voorkant en een in 't midden iets 

 uitgebogen of verbreeden achterkant. Het gedeelte waarmede de vleugel aan 

 den thorax is gehecht , is altijd sterk versmald en heet de wortel (radix s. 

 basis) ; het daartegenover liggende punt of de spits (apex) is meestal afgerond 

 en stomp , doch laat niettemin het eigenlijke eindpunt wel herkennen , hetgeen 

 bij de beschrijving van het aderbeloop dikwijls noodig is. Overigens spreekt 

 men van den voorrand (margo anticus s. eosta) en van den achterrand (margo 

 posticus) zoomede van de wortelhelft en spitsheltt der vleugels, allen uitdruk- 

 kingen die geene opheldering behoeven. De achterrand is bijna altijd met 

 zeer fijne , soms microscopisch fijne haren gewimperd ; niet zelden zetten deze 

 wimpers zich ook voort om de vleugelspits heen en langs den voorrand of 

 is ook deze laatste geheel of gedeeltelyk met korte borsteltjes of doorntjes 



1) Eene nog veel sterkere ontwikkeling van het schildje vertoont het geslacht Ce- 

 lyphus , dat echter in Europa niet vertegenwoordigd is : het schildje bedekt daar niet 

 alleen den achterrug, maar zelfs, op de wijze der Scutelleriden onder de Halfvleuge- 

 lige insecten , het geheele achterlijf en de vleugels. 



