INLEIDING. 11 



gewapend. Er zijn ook soorten en geslachten , bij welke de geheele oppervlakte 

 der vleugels met fijne beharing of schubbetjes bedekt is. Bij de familie der 

 Psychodiden is deze bekleeding met schubbetjes bijna zoo dicht als bij de vlinders. 

 De achterrand der vleugels eindigt niet ver van den wortel met eene meestal 

 zeer duidelijke insnijding (incisura axillaris) , terwijl veeltijds een lapvormig ge- 

 deelte, het vleugellapje (alula) , van daar tot den uitersten wortel reikt. Dit 

 vleugellapje dient wel te worden onderscheiden van de hierboven reeds genoemde 

 vleugelschubben. 



Ten opzichte van het beloop der vleugeladeren staan de Tweevleugeligen nog 

 het dichtst bij de Ilymenoptera. Over 't algemeen kan worden gezegd , dat 

 de Diptera minder dwarsaderen bezitten en dientengevolge de cellen minder 

 talrijk en van langwerpiger vorm zijn. Het aderbeloop der vleugels levert voor 

 de onderscheiding en herkenning der familiën , geslachten en dikwijls zelfs der 

 afzonderlijke soorten, menigvuldige en standvastige kenteekens op, die gewoon- 

 lijk zeer duidelijk , zelfs bij zeer kleine voorwerpen en aan gedroogde exem- 

 plaren , te zien zijn. Om evenwel van deze belangrijke kenteekenen al het ge- 

 bruik te maken, waarvoor zij vatbaar zijn, is het noodig, dat de aderen en 

 cellen passende namen bezitten , waardoor men zich bij de rangschikking en 

 bij de beschrijvingen verstaanbaar kan uitdrukken. In den laatsten tijd heeft 

 vooral Schiner zich veel moeite gegeven , om den grondvorm van het aderbe- 

 loop bij de Diptera op te sporen en daarop een stelsel van benamingen te 

 vestigen , dat algemeen voor deze insectenorde kan gelden 1). Zijne nomen- 

 clatuur wordt in de hoofdzaak ook in dit werk gevolgd , en dient alzoo eenigs- 

 zins uitvoerig te worden toegelicht. Tot dat einde zullen wij hier als voorbeeld 

 nemen den vleugel van Scatophaga stercoraria L. , eene der meest gemeene 

 vliegen uit de groote familie der Musciden , wijl daarin alle of bijna alle aderen 

 en cellen voorkomen en gemakkelijk herkend kunnen worden. 



Wanneer men dien vleugel (zie pi. I fig. 1) oplettend beschouwt, dan zal 

 men duidelijk opmerken, dat de voorrand begrensd wordt door eene ader (a) , 

 die uit den wortel voortkomt. Deze ader heet de Randader (yena costalis) en 

 loopt hier tot een weinig onder de vleugelspits. Voorts ontspruiten uit den 

 vleugelwortel twee hoofdaderen of hoofdstammen , die zich vervolgens ieder weder 

 vertakken en alzoo elk op zich zelven een aderstelsel vormen, zoodat er twee 

 zulke aderstelsels, een boven (bij den voorrand) en een onder (bij den ach- 

 terrand) aanwezig zijn, die slechts door een dwarsadertje (to), hier ongeveer in 

 't midden van den vleugel, met elkander verbonden zijn, maar overigens geen 

 gemeenschap met elkander hebben. Dit dwarsadertje , de Middeld warsader (vena 



1) Schiner, Fauna austriaca, Diptera, dl. I, blz. X en volg.; en dezelfde, Ueber 

 das Fliigelgeader der Dipteren , in de Verhandlungen der Zool. bot. Gesellschaft in 

 Wien, dl. XIV, blz. 193 en volg. In het Tijdschrift voor Entomologie, dl. XIV, blz. 

 76 en volg- heb ik een overzicht van Schiner's adersysteem gegeven , waaruit voor een 

 groot gedeelte de hierboven in den tekst medegedeelde bijzonderheden zijn overge- 

 nomen. 



