Nova experimenta etc. 28j 



parvis interpositis distantiis adamussira respondebat disco fislu- 

 iae OS circuinaniplectemi. Explodendo lisiulain , in quam pul- 

 veris nitrali ([iiadragesimam partem ex uncia Bonoiiiensi im- 

 miseram , coniperlimi esl , donee inter dnos discos intervallum 

 esset plus minusve breve centinietiis 5 , discum mobilem pri- 

 niitus pins minnsve allolli , depiinii exinde continuo 5 nam se- 

 cum et trulinam depriniebat. Sub intervallis quoque indicatis 

 aliquanto majoribns explosionis impulsns secus ajtparebat atque 

 comnumioii experiundi ratione , eo scilicet modo, quo exta- 

 bat cum ex fistulae ore suum indumentum aiiferretur: illius 

 cnim eflectus , violens nenipe disci mobilis translatio juxta ex- 

 plosionis directionem, modo augescel)at augendo (juosdam in- 

 ter limites duorum discorum intervallum. Verum sub interval- 

 lo ceniimetris 5 minore pondus, quo opus eral ut singularis 

 ilia reactio, explosioni adversans, impediretur, maximum oc- 

 currebat in distantiis minimis. Ipsiim tamen pondus, compa- 

 ratione inita cum pressione, quam exercet atmosphaera in su- 

 perficiem eadem qua disci aniplitudine praeditani , parvi visum 

 est momenti. 



$. 12. Experimenta haec commodius perfici poterant ( prae- 

 sertim rpium discus admodum levis esset), quoties opposita 

 nianu superiori faciei disci ex irutina penduli elidebatur pri- 

 mus explosionis ictus. 



§. 13. Sed solius pulveris nitrati mensurae addlta stuppa, 

 vel liac ommissa augendo ejusdem pulveris quaniitatem, dif- 

 ficiliter per dictum apparatum explosionis suctus conspici po- 

 tcrat. Qua de re nunc sat erit notare, additione stuppae ef- 

 fluxuni neutiquam constare massa , quae tota fluida sit, et i- 

 dem fieri, si ommissa stuppa ^ pulveris mensura nimis augea- 

 lur; nam Umc non lotus pulvis incenditur: de quo certior fa- 

 ctus sum inspicicndo signa, quae explosio defigit in muro vul 

 in lignea tabella. 



§. 14. =Ballistulae quocjue igneae periculnm feci=. Longi- 

 tude ejus calami erat centimetrorum 40, et diametros interioris 

 circumferentiae ad os millimetral 5 aequabat. Discos eadem am- 

 plitudine, uti supra, sive diamclruin habentes centimetrorum 

 35, modo adhibebam. Ballistulae ad horizontem disposueram , 

 ac proiude disci verticales exlitere el sibi invicem paralleli ; 

 T. V. 36. 



