Nova experimenta etc. 289 



lione clarlssimi Despret/.ii; tie aherius autem experimento en 

 quae in Kolalione Coguitornm Acadeniiae Parisiensis leguntur. 

 « Lo(]ueinur tantum ( ila hi scribniit ) de quodam experimen- 

 I. to ub (icuios noslros susceplo, in f|uo oiificii tliainelro e- 

 « rant 4 inilliinelra , et vaporis in cacabo vis elastica duarum 

 I' alinosphaeraruni pondus cum oclo decimis circiter ae([uabat. 

 <i Vaporis eilluxus vertioaliter ac deorsum versus erumpelial : 

 « discus aeneus , cui erat diametros 8 cenlinietrorum , circi- 

 « ter duobus millimelri tertiaiiis disiabat a piano orilicii inci- 

 « sionc sculpli in alio disco ejusdeni diamelri. Vis qua discus 

 « hie orilicii piano adeo proxinius detinebalur, satis valebat , 

 « ut elidere posset pondus 276 luilligrammaluni , quod erat e- 

 « jusdem disci proprium. Sed si in cacabo vaporis tensio 

 I" (quod aniniadversione dignum est) haud parurn minuere- 

 " turj qiiuin haec ipsa vis quoque dccresceret eodein tem- 

 " pore, discus gravitatis actioni obtemperans ah alio sese se- 

 " jungebat » {^Ann. de C/iini. et de Pys. etc. Z". 36. pag. 70). 

 §. 21. Donee discus mobilis in posteriori parte impedieba- 

 lur quominus retroiret, balllsta in eum explodi poterat eliam 

 si pulvis nitrati mensura stuppa coerceretur absque eo quod 

 siictus siu-;idaris efi'ectus ab explosione procedens desiderandus 

 esset . Hie tamen efl'ectus evidentius sive minus turbate fiebat 

 ob stuppae semiadusiae impedimenturn inter duos discos , si 

 hac alia ratione ageretur . In unius disci centro foramen pe- 

 regi, diametrnm habens centimetrorum 5, et ilium ad extre- 

 mitatem baculi cujusdam, forma cylindracea et eadem diame- 

 tro centimetrorum 5, aptavi eo ipso modo, quo rota in suo 

 axe; ex adverso capite baculus perpendiculariter et firmiter in 

 parielem infigebatur, et foramen disci tubo quodam metallico 

 cjlindraceo erat praeditum, qui prominebat e disco tantummo- 

 do parietem versus, ita ut discus ipse ultra crassitiem suam 

 (quae erat millimetrorum 16) posset e baculo egredi , quin 

 caderet. Quamobrem poterat discus idem progredi ante ca- 

 put hujusce sui quasi ductoris, usque dum facies ejus antica 

 centimetris 6 circiter ab eo dislaret. Baculus perfecte foramen 

 iilud cylindraccum occupaVjat; at resistentia ex altritu minueba- 

 tur , unguine ipsum liniendo . Nunc quisque intelliget , quo- 

 luodo disposito disco per faciem ejus anlicam eodera in pla- 



