Novae machimae aquae et c. 5S1 



iiac aflliixiis. Quaiiior cnim tubi vix paucis rotaiionibus aquaru 

 magno impetu reddobant, nee reddere dcsinol)ant, donee ro- 

 tatio, et aquae inferiiis alinienluin perseverabant . Aqua viva- 

 cissiinc exsiliens se in turbinem componcbat procul radiantem 

 fere hori/ontaletn , quo spectatoios mulli, qui venlitabaut, nia- 

 gnopore deleclabantur. Bini homines illi eandem eodem fere 

 tempore aquae quanlltatcm rota ista exantlabant ac pala psn- 

 sili quatuor foeminae supradiclae . Id vero propter externas 

 uiachinae resislenlias magno nimis labore assetpiebantur, (£uem 

 quaque die ne horas quidem sex suslincre forlasse poluissent. 

 Sic stelil allquamdiu, cl palae vices toruiil specimen islud ro- 

 tae liydrophorae. Foeminae illius a([uae administrae , ul na- 

 tura sua curiosae, tum facilcm quandam ludi speciem in eo 

 turbine videre sibi videbantur, non diu moratae sunt ludum 

 suis et ipsae manibus experiri, dispulsis operariis. At brevi, ui- 

 pote palae pensili assuetae , et multo veniginosiores gyrato- 

 riam illam actionem aegre ferre, et dedignari caeperunt, suae- 

 que tandem palae restitutionem una voce flagitare . Palam 

 facile resiitui , sublalii rota hydrophora ibi revera minus com- 

 moda, qualicumque hoc ejus primo expcrimento contentus, at- 

 que observationibus interea factis non solum pro meliori e- 

 ^us compositione, sod etiam pro novis aliis ejus longe ulilio- 

 ribus applicationibus , quas scriptis qnani primuni , et experi- 

 mentis demonstrabo . Caeterum etsi praesentis imperfecti ex- 

 periineuti accurata . et completa institui nequit comparatio cum 

 singulis formulis calculi antecedenlis, id saltem perspexi, cpiod 

 maxime refert , machinae cftectum uiilem cum ejus lauda- 

 bili ex calculo deducta mensura sat proxime convenire semper 

 posse . Praeterea quae conditio est hujusmodi comparalionum , 

 malhematicae formulae, perraro accidit, ut cum naturae, et ar- 

 tium factis ad amussim congruant ; et fateamur, necesse est, 

 hue ([uoque pertinere illud Philosophi == lieatits , cjui mini- 

 mis a rgetur . 



