31 



Zieke Boschduiven. 



In atlevering 4 van Jaargang IV van „Ardea" lees ik in het 

 verslag van de Wetenschappelijke Vergadering, gehenden in Artis 

 op Zondag 28 November 1915, dat ter sprake kwam het voorkomen 

 van een carcinoom-achtig gezwel bij boschduiven. 



Dienaangaande kan ik het volgende mededeelen. 



Gedurende de jaren 1905—1912 wonende te Oegstgeest (bij Leiden) 

 in het Sanatorium Rhijngeest, waar ik als assistent voor de Psychiatrie 

 werkzaam was^ had ik gelegenheid voortdurend de groote koppeis 

 boschduiven waar te nemen, die op de landgoederen Endegeest en 

 Rhijngeest huisden in voorjaar en najaar. Daarbij viel op, dat in 

 de verschillende jaren het aantal duiven zeer sterk wisselde; afge- 

 zien van de langzame, gestadige afname van het aantal (door de 

 stadsuitbreiding). 



De jaren nu met de opmerkelijk groote koppeis duiven waren 

 ook die, waarin door mij de zieke duiven met het carcinoomachtig 

 gezwel werden waargenomen. Microscopische preparaten bevestigen 

 pathologisch-anatomisch de diagnose carcinoom. De overeenkomst 

 met een menschelijken huidkanker is zeer groot. Het had er allen 

 schijn van, dat de epidemiën slechts één jaar woeden onder een 

 bepaalden grooten koppel. 



Ik geloof, dat ik tweemaal zoo'n épidémie in de genoemde jaren 

 heb gezien. De carcinomen komen, behalve aan den bek, ook eiders 

 voor. Ik herinner me twee gezwellen aan een vleugel bij één 

 exemplaar. Ook aan de teenen heb ik ze waargenomen. Ik herinner 

 me niet meer, of deze exemplaren ook carcinomen aan den bek 

 hadden. Ware dit zoo, dan zou het waarschijnlijk zijn, dat de 

 vleugel- en teen-gezwellen van af het snavelgezwel door het dier 

 zelve „geënt" waren. — Wanneer de bedoelde zieken bij den koppel 

 zijn, herkent men ze, wanneer de koppel op den grond loopt, heel 

 gemakkelijk. Ook bij nog zeer kleine gezwellen is de bevedering 

 van de zieke dof en zonder glans. Komt de koppel op de wieken, 

 dan blijven de zieken duidelijk achter. Mijne veronderstelling, dat 

 bepaalde koppels getroffen worden berust op het feit, dat ik heb 

 opgemerkt, dat koppels aan den Haagweg onder Wassenaar vol- 

 komen gaaf schenen in de jaren, dat de Oegstgeester koppel veel 

 zieken had en omgekeerd. 



Castricum, Duin en Bosch. 



20 Febr. '16. R. A. Mees, Arts. 



