to 



slag, soms kleinere bewegingen met vleugels en staart uitgevoerd, 

 die voor de beweging van den vogel van het hoogste belang zijn, 

 maar die aan ons waarnemingsvermogen ontgaan? En wat weet 

 men ten slotte van de windkracht en de windrichting in de buurt 

 van den vogel, dien men waarneemt? Is de vogel niet al te ver 

 verwijderd, dan zal men wel weer uit den toestand op de plaats 

 van waarneming lets mögen besluiten, maar wat kan men conclu- 

 deeren voor een vogel eenigszins hoog in de lucht, b.v. over de 

 verticale component van de luchtstrooming, de component, waar 

 het voor het zweven in de eerste plaats op aankomt? In de meeste 

 gevallen nagenoeg niets. En houdt men nu verder in het oog, dat 

 men wel kan en mag spreken van een bepaalde windrichting en 

 windsnelheid in een bepaald punt, maar dat men in de natuur, 

 waar de luchtstroomingen zoo weinig homogeen en zoo geheel 

 anders zijn dan in onze laboratoria, deze grootheden toch nooit anders 

 dan als gemiddelden mag opvatten en dat dus in werkelijkheid in 

 dat beschouwde pant, luchtstroomingen van allerlei ver uiteenloopende 

 richtingen en snelheden zuUen voorkomen, dan zal het wel duidelijk 

 zijn, hoe voorzichtig men moet zijn, voordat men b.v. dürft beweren, 

 dat men, liefst op groote hoogte, een vogel heeft waargenomen, die 

 zonder verlies van hoogte in horizontalen wind zweefde^ om van 

 nog meer gewaagde beweringen nu nog maar niet te spreken. De 

 mogelijkheid van het bestaan van verticale componenten in de lucht- 

 stroomingen wordt bi] dergelijke waarnemingen, naar het mij voor- 

 komt, maar al te dikwijls over het hoofd gezien. F. W. Lanchester 

 maakt den lezer van zijn uitgebreid werk over aerodynamical) 

 daarop in 't bijzonder opmerkzaam; hij wijst erop, hoe er een sterk 

 vooroordeel schijnt te bestaan tegen het aannemen van verticale 

 luchtstroomingen, wat zijn oorzaak daarin vindt, dat wij, die aan 

 de uiterste grens van de atmospheer leven, daarvan in het dage- 

 lijksch leven weinig merken. De météorologie leert ons echter, dat 

 een verticale component in de luchtstroomingen onder allerlei ver- 

 schillende omstandigheden kan ontstaan en zeer algemeen in de 

 atmospheer voorkomt, zoodat men wel zoo goed als nooit voor eene 

 eenigszins aanmerkelijke hoogte zal mögen ondersteilen, dat die 

 verticale component geheel ontbreekt. 



Wanneer men bovenstaande beschouwingen, vooral die over de 



1) Deel II, pp. 196—99 der Duitsche vertaling van C. en A. Runge, in 1909 

 bij Teubner versehenen. 



