77 



het bestaan ervan door een proef aangetoond te hi^bben en ver- 

 klaart ten slotte: „ik vermoed, dat men bij grondig onderzoek zal 

 vinden, dat er tal van profielen zijn, die een geprononceerde nega- 

 tieve drift aanwijzen". 



De Heer Kapteyn neemt hier, zooals hij zelf opnierkt, als vast- 

 staand feiten aan, die indruischen tegen de wetten der natuur- 

 kunde en hi] beweert „dat de vogels ons dagelijks het feit voor 

 oogen voeren, dat de wetenschap voor onmogelijk houdt"; in dezen 

 gedachtengang dringt zieh bij den Heer Kapteyn begrijpelijkerwijze 

 de overtuiging op, dat de wetenschap zieh in het licht dezer voor 

 hem vaststaande feiten zal hebben te herzien. 



Men dient, bij de beschouwingen van den Heer Kapteyn, 2 ge- 

 vallen te onderscheiden. 



1°. Het geval van een vogel, die „zonder krachtsinspanning" 

 opstijgt, zonder dat er een opstijgende luchtstroom aanwezig is. Dat 

 dit verschijnsel lijnrecht tegen de wetten der zwaartekracht indruischt 

 behoeft geen nader betoog. 



2°. Het geval van een vogel. die horizontaal zweeft tegen den 

 wind in. Ook hier raakt de wet der zwaartekracht in 't gedrang, 

 maar tevens wordt hier een negatieve drift aangenomen en om 

 dit laatste is het, naar ik meen, den Heer Kapteyn bij dit geval 

 in 't bij zonder te doen. Dat het bestaan van een negatieve drift 

 in strijd is met een der meest fundamenteele wetten der natuur- 

 kunde, is op het eerste gezicht wellicht iets minder evident dan 

 in het geval van de zwaartekracht. Maar toch is het zoo. 



De natuurkuhde verklaart inderdaad, en dat wel op grond van 

 een harer meest fundamenteele wetten, dat van de résultante der 

 krachten, die een vast lichaam van welken vorm ook, zal onder- 

 vinden van een homogenen luchtstroom, de component evenwijdig 

 aan de richting van dien luchtstroom steeds zal gericht zijn in de 

 richting van den luchtstroom en nooit tegengesteld aan die richting, 

 anders gezegd : dat een negatieve drift onbestaanbaar is. ') 



In 't voorbijgaan zij hier nog opgemerkt, dat de beschouwingen 

 van den Heer Kapteyn. in 't bijzonder die aangaande de negatieve 

 drift, niet onbestreden zijn gebleven -) en ik geloof te mögen beweren, 

 dat er geen natuurkundige zal te vinden zijn, die ze zal aanvaarden. 



1) Een paai' ophelderende opraerkiugen over deze questie dank ik aan de vrion- 

 delijkheid van Prof. J. P. Kuenen. te Leiden. 



2) l'rof. M. E. MuLDEH, De Ingenieur, 1911, pg. '264. 



