85 



opsporen ; tot mijn ^q-oote vreugde zag ik er op 20 Januari wederoin 

 meer dan honderd, hot aantal. dat ik gewoon was er in vorige win- 

 ters aan te treffen. 



In mijn A^oorloopige mededeeling over het o verwinteren van den 

 kluit verzocht ik den lezers van „Ardea", indien hun iets bekend 

 was van het overwinteren van deze vogelsoort hier te lande, mij 

 dit te willen mededeelen. Ik kreeg echter alleen bericht van de 

 heeren Dr. E. D. van Oort en Jac. P. Thijsse. 



Dr. E. D. VAN OoßT schreef mij : „Bepaald overwinteren wist ik 

 niet, dat deze soort deed ; wel dat zij soms laat in den herfst en 

 zeer vroeg in het voorjaar wordt waargenomen". 



De heer Thijsse deelde mij als laatste waarnemingsdatum van 

 den kluit mode: 11 December 1910 te Bergen op Zoom. 



In de mij toegankelijke litteratuur vond ik zoo goed als geen 

 winterwaarnemingen van den kluit. Hier volgt het voornaamste. 



In de „Avifauna Neerlandica" (1908) vermeldt Baron Snouckaert 

 over het voorkomen hier te lande: „Maart, soms einde Februaji, 

 0. a. Texel 1899 (zie hieronder) tot September. 20 November 1865 

 een exemplaar bij Middelburg (Museum Zeeuwsch Genootschap van 

 Wetenschappen)". 



De heer Daalder meldde aan Baron Snouckaert (zie „De Levende 

 Natuur", IV, blz. 129), dat hij op 24 Februari 1899 op Texel de 

 eerst aangekomen exemplaren van deze soort zag. „Later versehenen 

 nog meer voorwerpen en 8 Maart zag ik ze op vele plaatsen". 



Burgersdijk (1869, De Dieren, II. Yogels), Schlegel (1878, De Vogels 

 van Nederland, deel II), Brehm (1893, Tierleben, Vögel, Bnd. Ill), 

 Buekers (1901, Onze Vogels), Thijsse (1913, Het Vogeljaar) en nog 

 vele anderen vermelden alleen, dat de kluit 'szomers bij ons voorkomt. 



In lerland schijnt hij 's winters wel waargenomen te zijn. In 

 „A Handhst of British Birds" door Hartert, Jouidain, Ticehurst en 

 Witherby (1912), vond ik tenminste blz. 186: 



„In Ireland obtained fourteen occasions and a few seen, chiefly 

 south and east coasts .[but Gal way (one). Mayo (one)] Aug. to Feb." 

 Echter wordt ook vermeid: „Northern birds (d. z. de broedvogels 

 uit Denemarken, Duitschland en Holland) are migratory". 



De weinige vanwege het Rijks Museum van Nat. Hist, geringde 

 kluiten, waarmede resultaten verkregen zijn, werden alle 's winters 

 in Portugal of Frankrijk geschoten. 



Zoo vond ik in „Ardea" 1913, Jaargang II, dat een kluit, geringd 



