89 



antwoordt er onmiddellijk o}) en nadert tot vlak l)ij den hoorn, 

 om er zijn vermeenden concurrent, die zieh in zijn revier waagt, 

 te zoeken, en, zooals dat onder nachtegalen gebruikelijk is, den 

 driesten indringer tot een duel uit te dagen. Neen, er is, meen 

 ik, eene andere reden, waarom de in gevangenschap opgegroeide 

 nachtegaal nooit eenige volmaaktheid in 't zingen kan bereiken. 

 Het zingen is m.i. grootendeels te beschouwen als eene der meest 

 op den voorgrond tredende secundaire uitingen van sexualiteit bij 

 den mannetjesvogel. Hoe feller de geslachtsdrift in den mannetjes- 

 vogel brandt, hoe krachtiger, hoe hartstochtelijker, zijn zang zal 

 wezen. Altum. die de zaak anatomisch heeft onderzocht, komt tot 

 deze conclusie: „So lange (der Vogel) „studiert", ist er noch nicht 

 fortpflanzungsfähig, die betreffenden Organe haben noch nicht die 

 erforderliche Ausbildung erlangt; es geht, wie mir das anatomische 

 Messer vollauf zur Genüge bewiesen hat, die geschlechtliche Ent- 

 wicklung mit dem Grade der Gesangfähigkeit und des Gesangeifers 

 durchaus parallel" '). 



Zal nu de vogel, in wiens leven „c/as ewig Weibliche" nimmer 

 eenige rol speelde en die volslagen onbekend bleef met de directe, 

 primaire, erotische gevoelens tot het vrouwtje, wegens 't ontbreken 

 van een object van 't andere geslacht, die, daardoor dus, in een' 

 hoogst abnormalen toestand verkeerde, ooit normaal kunnen zijn 

 in de uiting zijner secundaire sexueele gevoelens? Zal, zoo men 

 de zaak liever van een eenigszins ideëel standpunt wenscht te 

 bezien, niet dàn eerst de artist, de dichter, in den nachtegaal 

 gewekt worden, als hij in zijn hartje, de liefde tot heb vrouwtje 

 „ZOO zoet" ontbranden voelt, als hij door 't vrouwtje, als 'tware 

 wordt geinspireerd ? Liefde is eene zaak van 't gevoel, en juist 

 't voelen is 't klassieke kenmerk, dat de dieren en menschen ééner- 

 zijds van de planten en mineralen anderzijds pleegt te onderscheiden. 

 In zake de liefde (l'amour!) mögen we de vogels dus gerust door 

 onzen anthropomorphistisch-beslagen bril beschouwen. Welnu, wat 

 zou er van b. v. Goethe's genialiteit te recht gekomen zijn, indien 

 niet de vrouw, indien niet de liefde, al zoo vroeg een voorname 

 rol in zijn leven gespeeld had? Als Goethe eens opgevoed was b.v. 

 te midden van ultra-conservatieve, bedilzieke, ongehuwde oude tantes, 

 die hem voortdurend hadden gecrontrôleerd en die bang waren voor 

 ledere erotische uiting van den vroegrijpen jongeling als voor den 



1) Dr. B. Altl'.m, Der Vogel imd sein Leben, S^tc Aufl. (1900), pag. 83. 



