91 



spin bedaard — o, steeds even bedaard ! — gaan verorberen. En 

 onder deze bezigheid laat hij voortdurend een tevreden „tjok! — 

 tjok! — tjok!" hooren. 



Op de wandeling laat ik zelden na, een lekker hapje voor den 

 nachtegaal te incasseeren en als ik dan den sleutel in 't slot van 

 de huisdeur steek, word ik met het bekende „tji — krrr, krrr, km-" 

 begroet. 



Merkwaardig is het te hooren, hoe hij reageert bij de verschij- 

 ning van sommige vogels, die hem na verwant zijn. Voor een museh 

 b. V. of eene mees, blijft hij absoluut onverschillig. Maar ziet hij 

 een merel of lijster binnen zijn gezichtskring verschijnen, dan stoot 

 hij het ruwste en meest onaesthetisch geluid uit, dat een nachte- 

 gaalkeeltje kan voortbrengen, een scherp en hatelljk „rèh, rèh. rèh", 

 dat eerder van een kraai of meerkol, dan van een nachtegaal af- 

 komstig lijkt. Als hij een roodstaartje of een roodborstje gewaar 

 wordt, is dit rèh-geroep nog vinniger, nog afschuwelijker, maarkrijgt 

 hij een anderen nachtegaal in 't oog, dan kent zijn rèh-geroep geen 

 ophouden. 



Aan de intonatie van het geluid kan ik meestal, zonder me te 

 vergissen, al hooren welke vogelverwant in de nabijheid is. De 

 beeren der systematiek hebben den nachtegaal tot eene zelfde 

 familie gebracht als de lijsters, de roodborstjes en -staartjes, welnu, 

 mijn nachtegaal toont door zijn onrustroep het geheel met de beeren 

 systematici eens te zijn en geeft duidelijk te kennen, — zij 'took 

 in volmaakte onbewustheid - , wie hij tot zijne familie rekent en 

 wie niet. 



Eene andere eigenschap, die aan den nachtegaal opvalt, is de 

 uiterst gevoelige staat van zijn zenuwstelsel. Als een andere ge- 

 vangen vogel eens lets niet alledaagsch ondervindt, herstelt hij zieh 

 spoedig weer: de schrik is gaaw vergeten; maar de nachtegaal blijft 

 nog geruimen tijd na de gebeurtenis onbewegelijk en als wezenloos 

 voor zieh uit zitten kijken. Ook al blijft zijn kooi nacht en dag 

 open staan, hij zal zelfs geene poging doen, zijn kleine wereld te 

 verlaten. In de kooi is hij groot gebracht, in de kooi alleen voelt 

 hij zieh thuis. Zet ik nu het deurtje van zijn kooi open en te gelijk 

 dat van een in mijn bezit zijnd baardmannetje, dan komt laatst- 

 genoemde er onmiddellijk uit, klautert op zijn kooi, vliegt naar 

 't gasornament en gaat zelfs vrij spoedig bij den nachtegaal op 

 ])ezoek, maar deze is niets op bezoeken gesteld en staart den vrij- 

 postigen indringer onthutst aan. Toch zal hij niets ondernemen, hi] 



