104 



Bij betrokken lucht vliegen rte vogels steeds laag, terwijl zij bij 

 Sterken nevel den trek in den regel staken; sterke wind, vooral 

 tegenwind, is den vogels hinderlijk ; bij stoi'm houdt de trek geheel op. 



Het feit, dat de vogels zooveel mogelijk de aarde binnen gezichts- 

 bereik trachten te ho.uden, pleit alleen reeds tegen de hypothèse 

 van de buitengewoon groote hoogten, waarop men vroeger meende, 

 dat de trek verUep. 



In ons land is tot heden aan het onderwerp, waarover deze enkele 

 regels handelen, weinig aandacht gewijd. Toch kan ik hier een drie- 

 tal mededeehngen publiceeren, afkomstig van onzen landgenoot, deri 

 Heer Chr. A. C. Nell, die zoo vriendelijk was mij bij zijn schrijven 

 van 2 April j.l. het volgende aangaande zijn hier te lande gedane 

 waarnemingen te berichten : 



„De aanteekeningen, die ik tijdens mijn ballonvaarten gemaakt 

 heb, nog eens doorziende, vond ik er eenige bijzonderheden in, die 

 misschien voor „Ardea" van belang zijn. Vooreerst heb ik bij 33 

 ballonreizen, waarvan er gedeeltelijk bij nacht zijn gedaan, nooit 

 vogels gezien op grooter hoogte dan 400 M. Den eenigen keer, dat ik 

 op die hoogte een vogel bij den ballon zag, was op 2 Augustus 1912, 

 's morgens om 5.48, bij zonnig weer. Een vogel (volgens een der 

 medevaarders een gierzwaluwj vloog met onregelmatige zwenkingen 

 een poosje om den ballon heen, die toen 392 M. hoog zweefde, 

 ongeveer boven Scharl (Fr.). De temperatuur bedroeg 13°.2 C. Op die 

 hoogte was een z.g. inversielaag, hetgeen blijkt uit de volgende 

 gegevens: 818 M., t. = 12°.6; 392 M., t. = 13°.2 ; 510 M., t. = ir.2. 

 De richting van den luchtstroom was ongeveer Z. W. 



Ten tw^eede heb ik bij diezelfde nachtvaart, die 1 Augustus 9.37 nur 

 's avonds te Zeist aanving, gedurende een groot gedeelte van den 

 nacht het geschreeuw gehoord van troepen trekvogels (ganzen waren 

 het, naar ik meen). De ballon zweefde steeds op hoogten, die variëerden 

 tusschen 150 en 200 M. Heel duidelijk konden wij constateeren, dat 

 de vogels beneden ons waren. Ik kan hier nog bijvoegen, dat de 

 wind Zuidwestelijk was, de lucht wel helder, maar eenigszins troebel, 

 het vergezicht goed, en op + 200 M. hoogte een temperatuur-in- 

 versie, tengevolge van de nachtelijke afkoehng der onderste lucht- 

 lagen. Het uitzicht op de aarde beneden was zeer goed en ik kan 

 best begrijpen, dat de vogels in zoo'n nacht den weg goed kunnen 

 vinden. Ik weet niet of ik hiermede iets zeg, dat de vogelkenners 

 mij kunnen tegenspreken, want ik weet niets af van den vogeltrek 

 en de middelen, die de vogels hebben om den weg te vinden. 



