226 ENTOMOLOGISCHB BEBICHTEN. 



lobben een halfcirkelvormig^ onbedekt gedeelte. — <?. 280|". Alleen 

 het d)'ie vierde achterste gedeelte van het achterrugschild met 

 kuiltjes. De bladvormige abdominaalaanhangsels klein, elkander niet 

 rakend. — Op Corvus corone L. — Nederland, 



A. C. OUDEMANS. 



De Hommel-trompetter. 



In de »Allgemeine Zeitschrift für Entomologie«, Neudamm, 

 15 Dec. 1904^ geeft A. Klöcker te Charlottenlund een referaat 

 van eene biologische verhandeling over liommels door S. Bengtsson, 

 in »Arkiv för Zoologi«, Band 1, 1903. 



Bengtsson doet hierin eenige mededeelingen over den zooge- 

 naamden Hommel-trompetter. Voor 250 jaar vermeldde de Neder- 

 lander Goedaert, dat in de hommelnesten een wachter aanwezig 

 was, welke de bewoneis wekte wanneer zij aan den arbeid 

 moesten gaan. Deze waarneming werd voor eene fabel gehouden; 

 eerst in het jaar 1881 werd door professor Hoffer in Graz deze 

 trompetter, bij Bo^nhis ruderakisY.'^)^ toch in werkelijkheid gezien, 

 en het is Bengtsson nu gelukt hem ook waar te nemen in een 

 nest van Bonihus h/jpnornm L., dat in eene kist op zijne slaap- 

 kamer stond. Op een vroegen morgen werd hij door een bijzonder 

 geluid wakker gemaakt; hij zag toen een wijfje, voor den ingang 

 van het nest zittend, zeer snel de vleugels heen en weer bewegen, 

 waardoor een sterk gonzend geluid veroorzaakt werd. Bij tusschen- 

 poozen werd dit herhaald, totdat alle hommels wakker waren. 

 Later bemerkte hij, dat deze verrichting ook op een anderen tijd 

 van den dag plaats had; Bengtsson besluit hieruit, dat de tiom- 

 petler niet alleen de dieren wekken, maar ook hunne opmerk- 

 zaamheid op een of ander dreigend gevaar vestigen wil. 



Men zou dus zeggen, dat de muziekmakende hommel door- 

 drongen was van Scheffel's woorden uit den » Trompeter von 

 ■ Sakkingen «; 



)) Liebe und Trompetenblasen 

 Nützen zu viel guten Dingen!« 

 Intusschen zou mij met Goedaert de naam Hommel-tamboer 



1) B. ruäeratus F. wordt door sommigen als eene afzonderlijke soort be- 

 schouwd, door anderen als eene var. vau Bombus hortorum L, 



