ENTOMOLOGI9CH10 BEUICIITEN'. 227 



iets juister voorkomen, want vau blazen is Ijij dezen trompetter 

 toch geen sprake. 



De oorspronkelijke mededeeling van Goedaert (Metamorphosis 

 naturahs, deel II) luidt aldus, waar hij op bladz. '261 over de 

 jonge hommeien spreekt : 



»Deze jongere zijn 's morgens traag tot haar werk; en indien 

 zy die kleine beestjes, die 's morgens haar gedurig onder, en op 

 't lijf loopen tot hare op-wekkertjes niet en hadden, zy zouwden 

 nog veel trager aan 't werk komen. Daarom hebben zy ook een 

 andere Bye, die haar als een Trommelslager, ofte Tambour de 

 zoldaten tot de wagt, of om op-te-trekken, of om te vegten, 

 aan-zet om te werkken. Deze komt 's morgens omtrent VII uren 

 of half acht, boven uit het opperste van het werk, door een rond 

 gat of openinge met het half lijf; bewegende zyne vleugels; en 

 maakt daar mede zoodanig geluid, in de holte van liet nest; alsof 

 hy riep, uit, uit, uit: dat geluid duurt telkens den tijd van een 

 vierendeel uurs; en het is gelijk 't geluid van een Tronmiel, die 

 geroert wordt. Dit hebben verscheidene Lief-hebbers, die my uit 

 nauw-keurigheid quamen verzouken, beneffens iny, niet zonder 

 verwonderinge, gehoort en gezien.« 



Behalve Goedaert met verscheidene liefhebbers, is ook door Hoffer 

 en Bengtsson het feit thans geconstateerd, maar — de verklaring 

 er van is in de 20ste eeuw eene andere geworden ! 



Ik vond hierover eene mededeeling in Bölsche's onlangs ver- 

 schenen »Weltblick« waar, in het zeer lezenswaardige hoofdstuk 

 »Fünf Märchen des Leben?« op p. 26-4 ook de »Hummel-Trom- 

 peter« ') besproken wordt. Hieruit blijkt, dat deze hommel niet 

 te vei'gelijken is met den haan, die bij het ochtendgloren kraait 

 en dat het hommelvolkje reeds geheel wakker is als de reveille 

 weerklinkt. De uitstekende bijenkenner von Büttel Reepen heeft 

 zich ook hier weder verdienstelijk gemaakt door eene andere ver- 

 klaring van deze zaak te vinden. Niet het geluid-geven, maar het 

 beweging-maken is de bedoeling van den hommel — het is hier 

 niet om musiceeren maar om .... ventileeren te doen ! Reeds 

 de oude »Bienenklassiker« Hubert heeft hel »windmoken« der 

 bijen (Reinlichkeitsfanatiker!) beschreven, dat tot afkoeling en 



1) Dit opstel verscheen vroeger reeds iu „Uelier Laiul uud Meer". 



