ENTOMOT.OGISCHK BERIGHThN. 197 



duur der koningin op 10 jaren stelt, zal men den koning 

 toch minstens eenige jaren toewijzen moeten. Om deze ftmilie- 

 groep, of liever eierenfabriek, zitten kleine soldaten, welke met 

 sidderbewegingen van den kop, zonder ophouden, als opzichters 

 de arbeiders tot hun werk aanzetten, en op afstanden van 

 1 — 2 cm. bevinden zich forschere, grootkoppige soldaten, welke, 

 met hunne sterke mandibelen naar buiten orericht, dreigend de 

 wacht houden. Bij Termes natalensis zijn deze kaken zoo krachtig, 

 dat zij zeer goed in staat zijn den mensch bloedige beten toe 

 te brengen. Uit bovenstaande beschrijvingen blijkt, dat deze 

 termieten met hunne georganiseerde verdeeling van den arbeid, 

 geen algemeen en dienstplicht ingevoerd hebbeu. 



Merkwaardig is het ook, dat men bij nesten van deze soort 

 hier en daar een boom vindt, waarvan de bast met klei over- 

 trokken is. als onze gekalkte vruchtboomen. Deze bedekking 

 is door de lichtschuwe termieten gemaakt om daaronder in 

 het donker den boom steeds te kunnen beklimmen en er hout 

 te halen, dat zij voor hunne schimmel-kweekerijen noodig heb- 

 beu, Avaaruit zij de z.g. »Pilzkuchen« bereiden. (Zie Ent. 

 Wochbl. 1906. p. 216). 



Bij het slaan tegen eene oude termieten woning weerklonk 

 een gegons, dat 10 meter ver te hooren was, het werd veroor- 

 zaakt door de sidderbewegingen, welke de soldaten met hunne 

 koppen maakten. 



Dat de berichten der onderzoekingsreizigers niet in alle 

 punten overeenkomen, verklaart Escherich daardoor, dat er 

 verscheidene soorten van termieten zijn (ongeveer 90), welke 

 niet alleen morphologisch verschillen, maar ook in levenswgze 

 en gewoonten afwijkingen vertoonen. 



A. J. VAN ROSSUM. 



