270 ENTOMOLOGISCHE BERICHTEN. 



invloed van voedsel na een of meer generaties ontstaan. Het 

 verschil tusschen varus- en latipes-wesipen is gering. 



Behalve de drie bovengenoemde soorten (V) wordt door Zaddach 

 nog eene, alleen bij üantzig gevonden Croesus Brischkii Zadd. 

 vermeld (Beobachtungen über Blatt- und Holzwespen, Abth. I 

 p. 249 No 7). Herhaaldelijk heb ik larven van Cr. seplentrionalis 

 met Hagebeuk (Carpinus betuhis) gevoed, waarop de larven in 

 1872 door Brischke gevonden waren. Zij maakten er gaarne 

 gebruik van, maar het voedsel bekomt haar slecht ; de meeste 

 bezwijken, wanneer zij volwassen zijn, en weinige maken cocons, 

 waaruit nog niets terecht kwam, tot eindelijk, 9 April 19Û8 

 een septentrionalis ç op hagebeuk gekweekt verscheen. Onge- 

 lukkig waren deze boomen toen nog niet van blad voorzien, 

 zoodat ik haar niet inbinden kon ! 



October 1908. A. J. van Rossum. 



Een »nieuwe Tertiair-tijd« ? 



In N'^ 12 van »Societas entomologie a, Jahrg. 

 2 3« bespreekt W. Schuster de vraag: »Warum, wie und wann 

 ist die stahlblauflügelige grosse Holzbiene (Xylocopa violacea) bei 

 uns im Untenuainthal eingewandert V« 



Schrijver meent bij de beantwoording dezer vraag vooral op 

 het verschijnsel te moeten wijzen »dat wij eene warmere periode 

 tegemoet gaan en reeds te gemoet gegaan zijn, waarvoor veel 

 ornithologische, entomologische en geologische waarnemingen 

 spreken«, en dat in de laatste dertig jaren vele vogels en 

 insecten reeds uit zuidelijker streken naar het Noorden getrokken 

 zijn. Dit duidt volgens hem op het terugkeeren van warmere 

 eeuwen... mutatis mutandis »auf eine neue sog. Tertiärzeit«. 



A. J. VAN RossuM. 



