ENTOMOLOGISCHE BERICHTEN. 359 



bij vier dieren, bij wie het microscopisch onderzoek echten 

 kanker aantoonde. Bij twee ratten vond men ook méta- 

 staser), welke echte metastasen bleken te zijn, omdat het 

 nauwkeurigste onderzoek ervan de aanwezigheid van de 

 wormen niet kon uitwijzen. Dienvolgens kan men als be- 

 wezen aannemen, dat de kakkerlak als tusschenhospes op 

 ratten een rondworm kan overbrengen, die een bepaalden 

 vorm van gezwellen, in enkele gevallen echten kanker, ver- 

 oorzaakt. 



De bijna zes jaar lang met geduld, nauwgezetheid en 

 scherpzinnigheid voortgezette proefnemingen -hebben dus de 

 onderstelling van vroegere onderzoekers bevestigd, dat be- 

 paalde wormen bij muizen en ratten kwaadaardige woeke- 

 ringen kunnen veroorzaken. Waarschijnlijk moet men hierbij 

 denken aan een van de wormen uitgaanden bepaalden ver- 

 giftigen prikkel. Zoodoende komen echter ook af en toe 

 bij den mensch gedane waarnemingen in een ander licht. 

 Vijftig jaar geleden is b.v. reeds op de mogelijkheid van 

 oorzakelijk verband tusschen trichine en kanker de aandacht 

 gevestigd. 



FlBIGER eindigt voorzichtig met het vermoeden uit te 

 spreken, dat ook in de pathologie van den kanker bij den 

 mensch ingewandswormen een, zij het ook bescheiden plaats 

 onder de verwekkers van kanker innemen. Evenmin is het 

 onmogelijk, dat bij het veelvuldig, districtsgewijs voorkomen 

 van menschenkanker zou kunnen blijken, dat groepsgewijs 

 optredende gevallen van de ziekte ingewandswormen tot 

 gemeenschappelijke oorzaak hebben. 



Bovenstaand bericht vind ik in de Nieuwe Rotter- 

 dammer. Mijn private opinie, als ten minste het couranten- 

 bericht goed is, is, dat FlBIGER wel heel interessant werk 

 gedaan heeft, maar dat het het kankervraagstuk geen stap 

 verder brengt ! 



