KNTOMOLOcnsciiE i!ericiitp:n. im 



XV. Datj,A Torrk, K. VV. v., Castniinac, Neocastnii- 



nac, Pemphigostolinae. 19 13. 

 XVI. Strand, 1^., Brahmaeidae. 1913. 



DvAR, II. G. et E. Strand, Megalopj-gidae, Dal- 

 ceridae, Epip\-ropidae. 191 3. 

 XVII. Meyrick, e., Pterophoridae, Orneodidae. 191 3. 

 XVIII. Wagner, H., Ambulicinae, Sesiinae. 19 14. 

 XIX. Meyrick, E., Hyponomeutidae, Plutellidac, Am- 



phitheridae. 19 14. 

 XX. Dalla Torre, K. W. w, Thyrididae. 1914. 

 Oosterbeek. C. L. Reu\en.S. 



Late Wespen. 



In 't algemeen kan worden aangenomen, dat de hoofd- 

 massa der wespen afneemt en allengs te gronde gaat, zoodra 

 de mooie najaarsdagen ten einde loopen. De leek beoordeelt 

 de aanwezigheid van wespen meestal uitsluitend naar de 

 hoeveelheid werksters, die hij op zijn tafel of in boom- 

 gaarden en tuinen te gast ziet gaan ; en dat geschiedt 

 inzonderheid in den nazomer, als de nesten het sterkst 

 bevolkt zijn. De entomoloog, die de zaak nader bestudeert, 

 komt tot andere gevolgtrekkingen. 



Vooreerst bestaat er een groot verschil tusschen de boom- 

 wespen en de grondwespen, d. w. z. zij, die in vrij hangende 

 nesten leven en zij, die hunne nesten in holten in den 

 grond vervaardigen. De laatste zijn daardoor veel beter 

 beschut tegen het weder en houden het veel langer in den 

 herfst uit. Onder de grondwespen komen het algemeenst 

 voor Vespa germanica L. en Vespa vulgaris L., de eerste 

 meer in de veen- en kleistreken, de laatste in de zandstreken. 

 Deze twee soorten hebben ook verreweg de talrijkste nesten. 



Omtrent een nest van l^espa vulgaris maakte ik nu in 

 het afgeloopen najaar de volgende aanteekeningen. 

 30 October. In den berm van een breeden zandweg hier 

 op Schovenhorst ontdek ik het vlieggat van een wespen- 

 nest. Ik vang eenige exemplaren ; het is ]^espa vulgaris. 

 Uit de vele wespen, die in- en uitvliegen, blijkt, dat 

 het nest nog sterk bevolkt is. 



